Fantastik ile Gerçek Arasında Bir Yanardağ
33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivalinde-Mutter: Bir Annenin Günlüğü-adlı film ile En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazanan Hazar Ergüçlü, adından çok söz ettirecek bir yapıt ile karşımızda olacak.
99 dakikalık filmin senarist ve yönetmeni, Alphan Eşeli, uluslararası çerçevede harika bir seçki hazırlamış. Film, sadece bir konuyu değil birbirine bağlı bireyden topluma uzanan geniş bir yelpazeyi, gelinen nokta üzerinden seyirciye sorgulatıyor.
Bu ayna aslında sadece Karadeniz kıyısında yaşanan bir olaya bağlı kalmadan, dünyayı güzelleştirmeye *doğaları gereği* vakıf kadın varlığını, bununla birlikte üretkenliğinin; hem birey üzerinden hem doğaya verilen tahribat üzerinden sunması son derece kıymetli.
Gül ismini taşıyanlar, dünyada pek gülemezler, derler tamda bunun altını koyu kalemle çizen senarist ve yönetmen, bir kere biz de yapabiliyor muşuz! Dedirtiyor. Bunu aklımızda tutalım ki ileride uluslararası boyutta daha fazla olumlu geri dönüşler aldıkça, Mutter: Bir annenin günlüğünün, ne kadar büyük meseleleri barındırmak istediğini daha iyi kavrayabilelim.
Kesinlikle es geçilmemesi gereken, tüm olumlu övgüleri hak eden gerçek bir başarı filmi.
Film, kadınların yaşamak zorunda kaldığı yalnızlaştırıldığı ve her zorluğa karşı mücadeleyi elden bırakmayan kadınlar, meselesini anlatıyor, alt yapıda.
Bu alt yapıdan yola çıkarak; tümdengelim –tümevarım çatısını oluşturuyor.
Ancak yüzeye çıktıkça derinleşen, Gül’n (Hazar Ergüçlü) bebeğinin doğum sancılarını yaşadığı sırada başlayan ve aynı tüme varım ile hamile iken tüm yalnızlaştırılmış kadınlara atıfta bulunurken. Bu kez değişen koşullarda, daha fazla rant uğruna yaşanan Çernobil faciasına ( 26 Nisan 1986 Sovyetler Birliği ki bugünkü Ukrayna sınırları olmakta, Pribyat yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali 4 numaralı reaktöründe gerçekleşen tarihin en büyük nükleer felaketidir)benzer durumların sonucu Gül’ n bir yaratık/varlık ama ona göre evlat doğumu ile başlar.
Anne olmanın verginligi ve koşulsuz sevgisi altında örülen çatıda eşi Cem(Erdeniz Kurucan) kasabada, işsiz güçsüz üstüne üstlük başka bir kadın ile yeni bir hayat kurmuştur bile.
Her şeye rağmen evini, yuvasını dişi kuş hesabı koruyan, kollayan, kanat açan ama yeri geldiğinde –hastasın, paranoyaksın, bütün kötülükler sende-diyerek korkak bir tipik yalancı erkek tiplemesi az ama öz verilmesinin nedeni, erkeksiz bir dünyada tüm olumsuzluklara rağmen başarabilme öyküsü yine kadına aittir.
Ormanda kaldıysan kendi survevior’n ister kasaba, ister şehir her şekilde tezahür etmeye devam edecektir.
Mutter : Bir Annenin Günlüğü filmini, tüm annelerin olası günlüğü üzerinden alarak, ikiye ayırmak lazım. Birinci bölümde, tamamen hayatta kalma çabasında 'kadın ve güzel ve de yalnız' bir kadın olmanın açmazları arasında, aç kalmamak için geliştirdiği çözümler, ibretlik.
İkinci bölümde başka bir şehre göç etme ve yeniden başlama kısmında gelişen.
Oradaki kapıyı senaristin ustaca izleyicinin yorumuna açık bırakışı.
Gece kulübünde bulaşıkçılık yaparken -tekerlekli sandalyeye mahkum edilmiş --*Makber *eserini yorumlayan -Nev Bahar'n (İncinur Daşdemir ki makyaj ve tasarım harikaydı) arka fonunda yaşadıklarından sonra tam yeni bir hayata başlayacakken tıpkı şarkıcı kadının ismi gibi; yüzüne asit atılmış, rahmetli Bergen'i (1959-1989) görürüz.
Ama Bergen burada yalnız değildir. Daha da çoğalan kadın dramında, prangalar artmış, artik tek başına değil ayakta durmak, tekerlekli sandalyeye bağımlı yani sömürülen kadınları anlatır. Yinede umutsuzluk yoktur, kendi ayaklarının üzerinde durmak. Ayağa kalkmak. Ayakta durmak. Yönetmen bu kısmı finale ustaca serecek ve finali izleyicinin inisiyatifine bırakacaktır.
Filmin tamamı özünde her şartta -koşulsuz-sevebilme gücüne sahip dişi figürünün 'annelik' sıfatına haiz olduğunda, üretmenin çoğaltmanın derinliği bir evlat üzerinden verilir.
Tüm bunlara rağmen fedakâr anne olabilmek ama ayakta durmayı da becerebilmek, normal yaşantısını sürdürebilmek, desteksiz şekilde her şeye rağmen bir mucizedir.
33.Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivalinde- En İyi Kadın ödülünü hak etmiş Hazar Ergüçlü'nün başarısı, filmin bütünlüğünü, çerçevesini çizmekte.
Filmde yer yer serpiştirilmiş ancak finalde daha da belirginleşen evlat/ varlığı saklama- koruma - himayesine alma, annelik güdüsündeki özel sahneler, bana aynı zamanda Tarkovski’ yi çağrıştırdı.
Ustaca kurgulanmış, toplumu oluşturan ahlaki değerlerden, en basit yaşam hakkına kadar sanatı işleyen bir senaryo ve yönetim, elbette oyunculuk.
Uluslararası arenada çok ses getireceğine eminim.
Bu aynı zamanda başrol oyuncusu, Hazar Ergüçlü'nün kariyerinde, yukarı taşıyacak önemli bir eşik.
Mutter: Bir Annenin Günlüğü, senarist ve yönetmen Alphan Eşli’nin annesine ithaf olunmuş.
Tüm ekibi ve Istanbul 74'ü kutluyorum.
Sanat yolculukları uğurlu olsun.