Bafta

Britanya Film ve Televizyon Sanatları Akademisi açıklandı.

Oscar’ a doğru durumlar yavaş yavaş netleşiyor. Bizimde bir yıldır sabahın ilk saatlerinde bazen ağır seçkileri bile peş peşe izlediğimiz.

İzlerken de;

“Kesin bu almalı!” dediğimiz, o içsel sanat sesleri.

'Kokuho' gibi şaheser,

Bir 'Başyapıtı' tek bir ödül adaylığı ile geçiştiren akademi; her yıl olduğu gibi bizi şaşırtmayacağını tahmin ediyoruz.

Sanat ne için var ve ne için yapılır?

Öncelikle bırakılan izin, düşüncenin geleceğe –olumlu- yansıması için, geriye dönüp bakıldığında –öğrenilmesi- insanlığın –ilerlemesi için.

Bazen-hatırlatmak- içinde.

Shuichi Yoshida’nın aynı adlı romanından uyarlanan eser, Sinema Sanatında,

Sadece ve sadece

En iyi makyaj ve saç tasarımı

Adaylığına layık görüldü.

Japonya'nın köklü Kabuki tiyatrosu geleneği içinde geçen kuşaklar arası bir çatışma hikâyesi. Ancak hepsinden öte Usta-Çırak durumunu en iyi anlatan bir yapıt.

Bu filmi izledikten sonra BirFilm tarafından düzenlenen ve 2026 yılının (9-11 Ocak) ilk festivali olan “Bir 11! Hadisesi” içindeki seçkide, klasikler, arasında restorasyon görmüş hali ile tam kırk beş yıl sonra izleme imkanı bulduğum ve hâlâ güncelliğini koruyan, Mephisto, filmini daha iyi anladım.

Hatta o yıllarda Beyoğlu’nda mevcut Emek Sinemasında izlediğim film, hemen yakınındaki SES 1885 Ferhan Şensoy. Münir Özkul-Ferhan Şensoy kavuğunu bile anımsattı.

Bakınız, sanatın yüceliğine. Nereden nerelere sürükleyebiliyor. Şimdilerde hiçbirinin olmadığı geçmiş ama bir o kadar da geçmemiş zamanlar.

Değerli Ferhan Şensoy’n dediği gibi “İçinden Tramvay geçen şarkı”. Allah’tan o harika kızlarını eşi Derya Baykal ile yetiştirmişlerde, büyük bir cesaret ile tek başına, üstelikte babacığını uğurladığı, kendilerinde son derece derin izleri olan sahnede oluverdi ve diyiverdi.

“Diyemedim!”

Dünya tarihi boyunca en iyilerin hakkı yine görülmeyecek, başına bir şeyler geldikten sonra kıymetlenecek. Hafızası çok yormaya ve düşünmeye müsait olmayan insanlıkta çok da üzerinde durmayacak. Ama benim gibi insanlar için topluma verilen katkı bir eşik olumlu fayda sağlıyorsa çok önemli.

Beyoğlu Sineması kapanmasın diye salgın dâhil kimselerin sokağa çıkmadığı, kendini kendiden sakındığı zamanlarda da yazdı bu eller.

Yürüdüğümüz boş sokaklarda boş dönmedik. Halk önemlidir, önce.

TOPLUM MÜDENDİSLİĞİ VE SANAT

Toplum mühendisliğinin en önemli etkenlerinden biridir sanat. Ve de sanatın kolları ama doğru şekilde.

O yüzden Mephisto’daki gibi “ Ben, bir sanatçıyım. Benden ne istiyorlar?”sorusu ile bitirdi. Yazarda bir sanatçıdır. Basılı her şey kütüphaneye girmemiş ama halka doğru şekilde ulaşmış ise bir eser, mühendislik işidir.

Taş taşımak kadar zordur, kelimeler dizmek İncitmeden, yermeden, kırmadan tanzimlemek, emeğe saygı duymak.

Ödüller elbette onur vericidir de, hak etmediğini kim belirler? Neye göre belirler?

Söylenmemiş sözlerin sahibi kim dir?

Bir iş için üretilen emeğin, torpilsiz, hakkı ile yerini –tam zamanında bulması-için ne gereklidir?

Cevaplayalım, önce empati ve yapılan işe inanç, saygı gerekmektedir. Düşünsenize ne şartlarda ne emek ile o filmler çekilmiş.

Bilgi doğru kullanıldığında bilgidir. Faydasız bilginin işkâliyeti lüzumsuzdur.

BERLİN

İkinci Dünya Savaşında, ülkemize davet edilen akademisyenler. Savaş sonrasında ülkeyi yeniden kalkındıran Türkler ve Berlin’de yaşayan Yazar, Yönetmen İlker Çatak’dan, gecikmiş ödüllerin sahibi Yönetmen, Emin Alper’e.

BirFilm tarafından düzenlenen, 11! de yılın ilk etkinliği ama harika seçkiler getirdikleri için kutlamış. 2026 yılına iyi bir giriş yaptıklarını, bunun devamının olumlu yansıması ile geleceğini belirtmiştim, kendilerine.

Nasipse Mart başında 2.lik, Gümüş Ayı ödülü ile dönen Yönetmen Emin Alper’n –Kurtuluş-filminin onlarla izleyeceğiz.

Aklıma senaristliğini de üstlenen Yönetmen Emin Alper’n 2019- Kız Kardeşler filmi geldi.

Bu harika filmi anlamamış, anlasalar da gerekeni yapmamışlar, maalesef ki ülkemizi temsil seçenekleri arasında gösterilmemişti.

Tüm sinema camiası içinde bir tek bendim 'Kız Kardeş ler' bizi oscar temsilimiz olsun, diyen!

Yok diyenlere de..

'Bir gün hepiniz, Emin Alper'ci olacaksınız!' diyende bendim.

O günde bugün!

Ben o gün,daha öncesinden de önce zaten Emin Alper’ciydim.

Anlamak ile anlamamak arasında ciddi fark var ve “aydın olmak” çizgisinde de kocaman bir eşik!

Kendi gazetemde bile kendi yorumuma yer verilmemiş, Emin Alper için ciddi savunma yapmıştım.

Kötüleyenlere. Beğenmeyenlere. Yahut “Tüm filmleri iyi tamam da biz bunu seçtik”diyenleri, sadece uzaktan izlemiştim.

Rötar yapmak, gerektiğince “zamanında” önem vermemektir bana göre.

Beğenmezsem, beğenmeme hakkımı ne olursa kullanırım ama emeği hiçbir zaman küçümseme hakkı kimseye ait değildir.

Berlin’de yaşamakta olan yazar, yönetmen İlker Çatak’n, gördüğünü akademi göremedi!

Buna da işte vizyon, denir. Netice de bu bir virüs “aydın” dediğimiz eşik salt bize ait bir durum değil ki.

Berlin'de çıkartma yapan yönetmenimiz, Ilker Çatak'n, gördü çalıştı. Yıl, 2023’dü.

-Öğretmenler Odası-filminde başrol verdiği, Lenie Benesch, 2025 yılında bu kez gerçekten EN İYİ KADIN OYUNCU- Oscar heykelini kaldırmayı hak edecek performansı ile İsviçre-Almanya ortak yapımı, Gece Vardiyası ile sundu.

Ama neyi eksik değildi. Fazlası vardı, görülmedi.

Barbie’de, Barbie olana dek,'I Tonya' bile yardımcılıklarla geçiştirildi. Çok net hatırlıyorum, aynı insanlar, Margot Robbie’yi başarılı bulmuyordu.

O zamandan bu zamana çok sular aktı ve her zaman olduğu gibi, başarıların ardından, sanki o sözleri, yorumları yapanlar onlar değiller.

Çünkü derin bakış içlerinde yok.

Mağazaya, vitrine ne konmuş ise odur, mesele.

Peki, o an da o zaman diliminde ortaya konan emek!

Çünkü sisteme uyum tam da budur.

Kimisi de bekler, bekler.

Nihayet taç gelir.

Nasıl olsa Kral zaten kral’dır.

Kral demişken, Mart başında Atlas 1948’de Çirkin Kral’ın filmleri gösterilecek. Bu vesile ile Tarık Akan’dan Tuncay Kurtiz’e seçkiyi görebilir ve 1982 Altın Palmiye-Yol filmini hatırlayabilirsiniz.

Oscar’a doğru ne demiştik.

Savaş üstüne savaş bakış açısı, zamansal geleceğe bırakacağı yansıması ile bende Gizli Ajan filmi ile aynı kategoride yer alan seçkilerden olarak arşivlik yerini koruyor.

İzledikten sonraki naçizane yorumumuzda; Leonardo ya ödül gider mi emin değilim ama Sean Pean en iyi yardımcı alır!

Aldı da!

Kokusu geliyor.

Ona alternatif, Suçüstüne suç ve Brad Pitt abisi gibi Benicio Del Toro yarışır.

Bu filmde ikili “Bir zamanlar Hollywood da” setini çağrıştırmıştı.

Aynı zamanda Blue Moon performansı ile Ethan Hawke oldukça başarılı.

GİZLİ AJAN- BREZİLYA

Geçen yıl ki Brezilya seçkisi harikaydı ama bu kez, ilkleri Brezilya’ya yaşatan Gizli Ajan ekibi çok iyi iş çıkarmış.

Onu da anlayamadılar.

Çünkü 'anlama kapalı' film.

Oscar günü, seyrettikten hemen sonra yazdığım makalemi yayınlayacağım.

İster ödül alsın, ister almasın.

Şimdiye kadar ne hakları yenilen gerçek yapıtlara, ekipten gibi üzülme nedenimiz topluma katacakları artıya, en başta dediğimiz gibi toplumsal hizmet ve toplum mühendisliği bakış açısındandır.

Gelelim, Kadın Adaylıklara

Elbette tek kalemde aday gösterilmeyen,

Leonie Benesh-Gece vardiyası