Bir garip sponsorluk hikayesi
Bundan bir yıl önce Türk Hava Yolları, Milli Tenisçimiz Zeynep Sönmez’e sponsor olmuştu. Zeynep’in artık en azından yurtdışında oynayacağı turnuvalarda masrafların uçak bileti kısmını düşünmeyecek olması tenis severler tarafından sevinçle karşılanmıştı. Zeynep’in bu sponsorluktan bir ücret alıp almadığı konusunda hem Zeynep’in tarafında hem de THY tarafında bir açıklama yapılmamıştı. Fakat Türk Tenis Camiası, geçen hafta Zeynep Sönmez’in THY ile sponsorluk anlaşmasının bittiğini duyurması ile şoka uğradı. Avustralya Açık’ta elemeler dahil beş maç kazanıp ana tablo üçüncü tura adını yazdıran tenisçimiz, Abu Dhabi WTA 500, Doha WTA 1000 ve Dubai WTA 1000 Turnuvalarında rakiplerine birinci turda elenmişti. Daha sezonun başı olduğu için bu sponsorluk anlaşmasının bu üst üste yenilgilerle bir bağlantısının olacağını düşünmüyorum. Bu turnuvalarda mağlup olduğu rakipler gelecek vaad eden Filipinli Eala, Çek Beljek ve tecrübeli Yunan Sakkari idi. Bu sponsorluk anlaşmasının neden bittiği ile ilgili hem THY tarafından hem de Zeynep cephesinden detaylı bir açıklama gelmedi. (Ülkece bu gibi konularda kapalı kutu olduğumuz ve ifade güçlüğü çektiğimiz için bu durum çok da sürpriz olmadı.)
***
Devletimizin Çin Halk Cumhuriyeti ile vardığı anlaşmaya göre Çin vatandaşı bordo pasaport sahiplerine 2 Ocak 2026 tarihi itibarı ile turistik ve transit 90 güne kadar vize muhafiyeti uygulanmaya başlandı. Zeynep ile THY sponsorluk anlaşmasının sonlanmasından sonra neler olup neler bittiğinin bile farkına varmadan THY’nin Çinli başarılı tenis oyuncusu Qinwen Zheng ile sponsorluk anlaşması yaptığını, onu reklamda oynattığını öğrendik. THY ve dolaylı olarak THY’yi yönlendiren devletimizin “sosyolojik” olarak ne kadar doğru karar verip vermediğini ilerleyen dönemde göreceğiz. Benim şu andaki düşüncem Çin toplumunu sosyolojik olarak iyi okuyamadıkları yönünde… Birincisi Çin’in zenginleri markacıdır. Otomotiv Sektörünü takip edenler bilirler; BMW bile son yıllarda çıkan modellerinin tasarımlarını Çinli ve Uzakdoğulu zenginlerin taleplerine göre yapmakta… Dolayısıyla bu zenginlerin Türkiye’ye tatile gelseler dahi tercih edecekleri hava yolları THY yerine çok büyük bir olasılıkla Emirates, Lufthansa gibi farklı bir ligde kabul edilen “marka” havayolları olacaktır. İkincisi Çin’in orta ve alt gelir grubu milliyetçi ve bütçecidir. Yerel hava yolları veya alternatif olarak uçtukları havayolları THY’den daha uygun fiyata bilet sağlıyorsa buradaki tercih de genel olarak THY yerine yerel veya uygun fiyatından dolayı alternatif havayolu olacaktır. Kısacası Çin toplumunun, THY’nin Qinwen Zheng’i reklamında oynatmasına bağlı olarak duygusal tepkisi minimum düzeyde gerçekleşecektir.
8 Temmuz 2024 tarihinde devletimizin ileri gelenlerinin de katıldığı bir lansman ile Çin’in araba devi BYD ile 1 Milyar Dolarlık bir yatırım anlaşması imzalandı. Bu anlaşma ile BYD Manisa’ya fabrika kuracak ve istihdama katkı sağlayacaktı. BYD bu anlaşma sayesinde bu güne kadar 30.000’in üzerinde arabayı gümrük vergi muafiyeti ve ÖTV indirimi ile distribütörü aracılığı ile Türkiye piyasasına sattı. Anlaşmanın üzerinden 2 yıl geçmesine yaklaşık 5 ay kaldı. Ama fabrika yapılması planlanan arazinin üzerinde yeller esiyor. Devletimiz ve BYD arasında bu konunun çözüme kavuşturulması noktasında görüşmeler sürüyor. Devletimizin burada bir mağduriyeti varken ve önem arz eden bu mağduriyet henüz çözüme kavuşturulmamışken Çinli bir tenis oyuncusunun THY marka yüzü yapılması şahsi fikrim verilmiş çok aceleci bir karardır.
***
THY ve Zeynep Sönmez arasındaki sponsorluk anlaşmasının sonlanması Türkiye Tenis Federasyonu tarafından herhangi bir açıklama yapılmadı. Spor basınında bu durumla ilgili “seyirci kaldılar” şeklinde sert sayılabilecek ifadeler kullanıldı. TTF’nin 19 Eylül’de İş Bankası Grubu’nun işiraklerinden İş Portföy ile TTF Tenise Destek Değişken Fon kurulması ile başlayan işbirliği, 1 Aralık 2025’te İş Bankasının TTF’nin ana sponsoru olması ile farklı bir boyuta taşındı.
***
Türk Hava Yolları; iktidar partisinin kontrolünde bir havayolu şirketi… İş Bankası; Ana Muhalefet Partisinin sahip olduğu bir banka… Zeynep Sönmez’in Türk Tenisini uluslararası platformda temsili TTF için çok önemli… TTF’nin destek verdiği Zeynep Sönmez ile THY’nin dolaylı olarak devletin sponsorluk anlaşmasını sonlandırması acaba TTF - İş Bankası ortaklığına bir mesaj niteliği mi taşıyor?
***
Bu gibi süreçler bir sporcu için son derece yıpratıcı süreçler… Zeynep’in bu negatif durumu pozitif bir hırsa, isteğe çevireceğini düşünüyorum. Yeni ekibiyle birbirlerine alışma döneminde… Bu süreç biraz zaman alacaktır fakat toprak sezonuyla birlikte alışma döneminin tamamlanacağını ve bunun meyvelerini hem kendisinin hem ekibinin toplayacağına inancım tam…
