DAVOS dedikleri bir küçük kasaba...
DAVOS dedikleri bir küçük kasaba...
(Ve ``Eğin dedikleri bir küçük şehir...``)
Evet, gerçekten de Davos kasabası küçük bir şehir. Nüfusu sadece 10 774, denizden yüksekliği 1 560m. Tam bir kaplıcalar şehri. Kış sporları için ideal bir turistik bölge.
***
İşte bu küçük kasabada, 1971 yılında, Alman Mühendis ve İşletmeci Klaus SCHWAB adında bir fani Dünya Ekonomik Forumu`nu kuruyor ve buraya bilim insanlarını, sanayicileri, devlet başkanlarını, başbakanlarını, politikacıları ve işletmecileri davet ediyor. Bu forumda, 3-4 gün, dünyadaki başta ekonomi olmak üzere gelişmeleri görüşüp tartışıyorlar...
DAVOS İsviçre`nin Almanca konuşulan bir kantonunda. Dilbilimciler bu kantonda konuşulan dile ``İsviçre Almancası`` diyorlar.
***
Kurucu başkan geçen yıl bu görevini NESTLE`nin eski CEO`su Peter BRABECK-LETMATHE`ye devretti. Hani şu severek çikolatasını yediğiniz, son yıllarda köylerde bile suyunu içtiğiniz NESTLE canım. Köylerde bile çeşmeler yok nedense... Kurudu mu yoksa kurutuldu mu?
***
Dünya Ekonomik Forumu`na (WEF: World Economic Forum) bu yıl ocak ayı içersinde şu bizim meşhur DAVOS`ta toplandı.
Dünya Eknomik Forumu`nun ilk toplantısına 450 kişi katılmıştı. Sonuncusuna ise tam 125 ülkeden 3 000 kişi katıldı. Bunların 350`si devlet ve hükümet başkanı. Bu yılki toplantının yıldızı Donalt TRUMP idi. Majesteleri açılışa yetişemedi hava koşulları nedeniyle. Biraz gecikmeli gelebildi. Diğer katılımcılara da kuzu kuzu beklemek düştü. Haşmetlu devlet başkanı yaptığı konuşmada daha önceden dile getirdiği isteklerini tekrarladı: Avrupa Birliği`ne ek gümrük vergileri... Çin mallarına ekstra gümrük vergileri... Venezuela, Panama, Grönland, Gazza vs. vs. Daha ne desin? ABD Başkanı fantazileriyle Dünya Ekonomik Forumu`na damgasını vurdu.
Hakkını yemeyelim, haşmetluları Grönland`a askeri bir müdahale olmayacağını da dile getirdi. Yani, Grönland meselesini başka yollardan çözeceğiz demek istedi. Kimse duymasın, Grönland`a 700 milyar dolar değer biçiliyormuş... Ve, bir de 7 ülkeden oluşan ``Barış Kurulu`` oluşturdu. Gözünüz aydın, Türkiye de var bu ülkeler arasında. Yalnız, bu kuruluşa üyelik bir milyar (1 000 000 000) Avro`dan başlıyor. Bu da neyin nesi demeyin. ABD`ye Birleşmiş Milletler, NATO, UNO vd. yetmiyor... ABD Başkanı WHO`dan (Dünya Sağlık Örgütü`nden) bile ayrıldı...
Avrupa Birliği Başkanı Ursula von der LEYEN ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel MACRON haşmetluya hık-mık eder gibi oldular... Almanya Şansölyesi Friedrich MERZ ise ``Sayın Başkan Donald TRUMP`ı anlamaya çalışıyorum.`` dedi. Bu kadar.
İspanya Başbakanı Pedro SCHANCHEZ ``Barış Kurulu``na daveti yani üyeliği reddetti. Diğer AB ülkeleri de. Bakın bu sevindirici.
İngiltere Başbakanı Keir STARMER`in haşmetlularının konuşmasını `aşağılayıcı` bularak eleştirmesi bana danışıklı dövüşmüş gibi geldi. Ara sıra yelkenin havasını almak, ortamı yumuşatmak gerekiyor değil mi?
AB üyesi devletlerden, özellikle de Almanya`dan küçükte olsa bir kontra tavır bekleyenler, Çin Başbakan Yardımcısı`ndan itiraz eden bir ses umanlar hayal kırıklığı mı yaşadı ne... Biz ne şaşırdık ve ne de hayal kırıklığına uğradık. Biliyorsunuz, Amerikalılar ``açık kart poker`` oynarlar. ABD Başkanı da bunu yapıyor sadece. Niye şaşırıyorsunuz ki?!
Bana göre, haşmetlularına doğru dürüst itiraz eden tek bir politikacı vardı: Kanada Başbakanı Mark CARNEY. Haşmetluları Kanada`yı ABD`nin 51. Eyaleti yapmak istiyor.
***
Ciroları bazı devletlerinkinden büyük olan firmaların CEO`ları da forumdaydılar: Nividia (Jensen HUANG), Microsoft (Satya NADELLA), Palantir (Alei KARP), Antropic (Dario AMODEİ), Google (Demis HASSABİS) vd.
***
2026 yılının Dünya Ekonomik Forumu`nu binlerce polis korudu. Buna ilaveten tam 5 000 asker de Davos`ta iş başındaydı ve güvenliği sağladı. Güvenliğe harcanan para 9 milyon İsviçre Frangı`ndan fazla.
Böylesine büyük bir forumu elbetteki yüzlerce yazılanlara göre 500`den fazla gazeteci izledi.
***
İlk defa kurucu başkan Klaus SCHVVAB`ın katılmadığı Dünya Ekonomik Forumu ``Diyalog Ruhu`` mottosuyla toplandı.
Gündemde ``diyalog``dan çok Atlantiğin monoloğu vardı sanki. Günahı katılıp gözlem yapan gazetecilerin boynuna. Onlar böyle yazıyor. Biz de yazılı ve görsel basından izleyip yorumlamaya çalışıyoruz... Bizim gibi bir internet gazetecisine de ``Akreditasyon`` verecek değiller ya. Hem akreditasyon alsak ne olacak. Bu forum esnasında en ucuz bir otelde oda fiyatı gecede 2 300,00 Avro.
***
Haşmetlularının dışındaki konuşmacıların üzerinde en çok durdukları konular şöyleydi: Devletlerin dış ve iç borçları, silahlanma, Yapay Zeka, tarım, gıda, su ve Donald TRUMP`ın fantezileri...
Elbette ki NATO Genel Sekreteri de bir konuşma yaptı. Ne mi anlattı? Atlantiğin öte yakasını `itidalli ol`maya davet etti. ``Eğer ABD Grönland`a çıkarma yaparsa NATO çöker...`` falan gibi bir şeyler dile getirdi.
Daha önceki yıllarda Türkiye`den de katılımcılar olurdu. Devlet görevlileri, politikacılar ve büyük gazeteciler... Bu yılki foruma Türkiye`den Dışişleri Bakanı Hakan FİDAN ve Sabancı Holding CEO`su Kıvanç ZAİMLER katıldı. Başka kimler katıldı tespit edemedim. Bu da benim beceriksizliğime sayılsın, lütfen. Ama, Dışişleri Bakanı Hakan FİDAN`nın Türkiye adına sözde ``Barış Kurulu``na üyelik imzası attığını biliyoruz.
Zaten bu aralar beceriksizliğim peş peşe. Hatta, bazen ağlıyorum. Kime mi? Niçin mi? Türkiye için. Güzel ülkem, yalnız ve mahzun ülkem Türkiye için...
+++
Davos nere Eğin `nire`? Ne bileyim çağrışım yaptı bende. Bu yüzden Erzincan`ın Eğin kazasının Çit Köyünden yiğit şair Enver GÖKÇE`nin anısı ve emeği önünde eğilerek, O`nun bir şiiriyle bitirelim:
Eğin dedikleri bir küçük şehir
Nine ben cahilem yandım çekemem kahır
Yediğim içtiğim ağuynan zehir
Ya ben ağlamayam kimler ağlasın
Şu garip gönlümü yandım kimler dağlasın
