YENİ Parti, Yeni Sorumluluklar
YENİ Parti’nin kuruluş kurultayını nihayet geride bıraktık. Biz Topluluğu’ndan arkadaşlarımla beraber yerinden gözlemleme fırsatı bulduğum kurultayın, sarsıcı bir otoriterleşme deneyiminin içerisinde kendilerini bulmuş bütün muhalif unsurlar için bir şekilde atlatılmış olmasını önemli buluyorum. Neticede son iki senedir içerisinden bir türlü kurtulamadığımız bu kurultay gündemi, iktidarın yargı taarruzları nedeniyle uzadıkça uzuyor ve partinin iç yapısında bitmeyen bir gerginliğe neden oluyordu. Artık bu kurultay atlatıldığına göre yeni dönemde ana muhalefet partisinden temel beklentim; yüzünü içerideki tartışmalara değil, kendisinden bir iktidar vizyonu inşa etmesini bekleyen seçmenine çevirmesidir.
Sürecin en başında YENİ Parti’nin mirasını taşıdığı sosyal demokrat geleneğin yeni bir evresini ve belki de bu geleneğin gelecekteki kaderini tayin edecek önemli bir fırsatı temsil edebileceğine inanıyordum. Bu inanca büyük bir beklentiye girmeden temkinli bir umutla yaklaşıyor, partiyi olumlu ya da olumsuz eleştirebilmek için de bu kurultayın geçmesini bekliyordum. Kendimi sakınmama neden olan bu kurultay da geçtiğine göre sanıyorum YENİ Parti’nin dört aylık başlangıcını hakkaniyetle ele almanın vakti geldi.
Kurultay Üzerine
Saraçhane günlerinden bugüne partinin genç seçmenini eyleme geçirmekte zorlandığını sıklıkla ifade etmeye çalıştım. Bu kurultayda da manzara pek farklı değildi. Kurultaya katılan üyelerin yaş ortalaması yüksekken, genç üyelerin partinin gidişatına dair endişeli tavrı güncelliğini koruyor. Öte yandan özellikle emekli seçmen ve üyelerde Özgür Özel’in güçlü bir desteğe sahip olduğunu ifade edebilirim.
Ancak beni kurultay boyunca düşündüren esas soru, Türkiye’de siyasi parti kurultaylarının yapılma şeklinin manasızlığıydı. Ülkenin dört yanından otobüslerle gelmiş üyelerin iki saat süren, uzun ve açıkçası yeni pek bir şey söylemeyen bir konuşmanın ardından adeta uğurlanarak geri gönderilmesi; kuruluşundan neredeyse dört ay geçmiş olmasına rağmen partinin ilkesel tutumuna veya gelecek vizyonuna dair kayda değer hiçbir yeni fikrin tartışılmamış olması kurultaya dair olumsuz izlenimimin temelini oluşturuyor.
Ayrıca yoldan gelmiş üyelerle parti elitinin arasındaki kocaman bariyerlerin bulunması, genel girişte üyelerin henüz çok yeni olan partiye dair aidiyetlerini artırabilecek hiçbir faaliyetin bulunmaması ve çoğu üyenin yalnız başına bırakılmış hali; en azından beni rahatsız eden diğer hadiselerdi.
Daha açık konuşmak gerekirse geçen hafta gözlemlediğimiz ve yeni bir partinin kuruluşunu temsil eden bu kurultay, seçmenine ve üyesine partisinin gelecek vizyonuna dair ne anlattı? Hangi düşünceleri tartıştı, hangi ilkelerin üzerine varlığını bina etti? Bu partinin seçmeni ve üyesinin partinin varlığına dair düşünceleri, bu kurultaydan sonra berraklaşabildi mi?
Ne kadar YENİ?
Özgür Özel, partinin kuruluşunu duyurduğu ilk sosyal medya postunda; işçinin, emeklinin, memurun, esnafın, çiftçinin, kadınların, gençlerin, Türkiye’nin YENİ Partisi’nin kurulduğunu dile getirmişti. Ne yalan olsun, çok da hoşuma gitmişti o paylaşımı.
Paylaşımın ardından neredeyse dört ay geçti. Peki ilçe ve il başkanlarıyla genel başkanının üye tarafından seçilmesi haricinde, bu parti ismini taşıdığı “YENİ” kavramının altını ne kadar doldurdu? Veya kamuoyu olarak kurultaydan, bu “YENİ” kavramından parti yönetiminin ve hatta Özgür Özel’in ne anladığına dair yeterince veri elde edebildik mi?
Özgür Özel YENİ Parti’nin kuruluşunun ardından verdiği demeçlerde Butlan kararının olası iptali karşısındaki tavrına dair, “Yaktık gemileri, artık yeni bir yoldayız!” diyebilme ferasetini gösterebilmişti. Doğrusu benim de kendisinden ve çevresinden beklediğim tavır tam olarak buydu. Madem YENİ Parti işçisinden emeklisine, emeklisinden gencine Türkiye’nin YENİ Partisi, o zaman geçmişte yaşananlar yerine Türkiye’nin bugünkü boğuk havasına yeni bir nefes, yeni bir ışık olmaya çalışmalıydı.
O halde konuşmasının bağlamı veya söyleminin amacından bağımsız, ne olursa olsun YENİ Parti’nin hiçbir kurmayının CHP’nin geri alınacağına dair hiçbir söylemde bulunmaması gerekir. Naçizane Cumhuriyet Halk Partisi ve onun altı oku benim de üzerinde aidiyet hissettiğim kurumsal bir kimliği ve onunla gelen ağır bir mirası taşıyor, doğrudur. Ancak ne olduysa oldu ve bitti. Bugünün ağır gerçekliği karşısında YENİ Parti’nin asıl önceliği, isminin hakkını vererek kendisine umut bağlamış milyonlara ve hem muhalif seçmene hem de iktidarla bağı aşınmış kararsız seçmene yeni bir Türkiye umudu ve ideali sunmak olmalıdır.
Parti Meclisi Üzerine
Kurultayın en çok tartışılan ve sanıyorum merak edilen kısmıydı Parti Meclisi’nin yeni dönemdeki çehresi. 60 ya da 80 kişilik varyasyonlarında dahi randımanı tartışılan bu organın, 160 kişiye çıkarılması fikrine biraz şüpheyle yaklaşıyorum. Bununla beraber, yeni dönemde 160 üyeden oluşacağı açıklanan bu organın blok listeyle seçilmiş olmasını son derece doğal karşılıyor ve hatta parti içinde olası yeni bir gerginliğin önüne geçtiği için bu kurultay özelinde doğru bir inisiyatif olduğunu düşünüyorum.
Özgür Özel’in önümüzdeki seçimler yaklaşırken parti içerisindeki dengeleri korumak, otoriterleşme kıskacı altındayken parti eliti içerisinde yeni bir çözülmenin önüne geçmek için bloklara bolca “PM Üyeliği” vermesini anlayabiliyorum. Anlayamadığım konuysa, bugünkü otoriterleşme ortamı içerisinde ve mutlak butlan tecrübesi üzerine sıfırdan yeni bir parti kurulmaya ve kurumsallaştırılmaya çalışıyorken dahi, parti içerisindeki bir grup elitin makam için takındığı agresif tavır ve parti yönetiminin bugün bile bazı cesur kararları almaktan imtina etmesi.
Listenin kendisi hakkında bir yorum yapmakta da zorlanıyorum doğrusu. Olmasına sevindiğim isimler de var, ısrar edilmesinde anlam bulamadığım isimler de. 160 kişilik bir Parti Meclisi’nin nasıl çalışacağı, üyelerinin nasıl bir vasfa sahip olacağı ve genel merkezin parti içerisinde nasıl bir mekanizma inşa edeceği sorularına bir yanıt bulmadan yeni dönemde “Parti Meclisi Üyesi” olmanın işlevini tam olarak anlayabileceğimizi sanmıyorum.
YENİ Bir Helva Gerek Belki De
İsmail Cem “Sosyal Demokrasi Nedir, Ne Değildir?” isimli çalışmasında, Türkiye’de sosyal demokrasinin olabilirliğine dair çok beğendiğim bir metaforu kullanır; “Yağ yok, un yetersiz, şeker şekere benzemiyor. Ve biz bunlardan helva yapılır mı diye düşünmekteyiz… Ne var ki ülke geleceğinin, demokrasinin ve çalışan kitlelerin açısından bu helvayı yapmak gerekiyor…”
Bugün Türkiye’de seçmen kitleleri derin bir yoksullukla sınanırken siyaset kurumu bütün kurumlarıyla -mevcut otoriterleşmenin de etkisiyle- muazzam bir vasatlığa ve hantallığa gömülmüş durumda.
Yaklaşmakta olan ancak tam tarihini bilemediğimiz bir seçime doğru ilerlerken, kendisinden bir çıkış yolu bekleyen milyonlara karşı YENİ Parti, her şeyden önce neden yeni olduğunu ve ülkenin çaresizce ihtiyacını duyduğu bu yeni yolu nasıl açacağını bir an evvel açıklamalı.
Yok eğer gündelik siyasetin içerisinde aynı isimlerle, aynı söylemlerle ve aynı siyaset pratiğiyle bu süreci bu haliyle bir şekilde götüreceksek; olmayan bir yağdan, yetersiz bir undan ve şekere benzemeyen bir şekerden bu helvayı bir şekilde yaparız ama tadı hayli kekremsi olur…