Çöp Deposunda Çevre ve İklim Zirvesi
Geçtiğimiz ay başında Antalya’ya, bir kaç günlüğüne kafa dinlemeye gitmiştim. Kafa dinlemek isterken mesleki deformasyon beni rahat bırakmadı. Malum, bugünlerde Antalya’da düzenlenen Cop31 iklim zirvesi öncesi bölgede neler oluyor diye araştırdım. Önüme düşen bilgilere göre bir yıl öncesinden bizim AKP hükümeti Antalya’nın doğu bölgesi, başta Belek olmak üzere milyarlarca lira yatırım yapmış. Zirve öncesi makyaj olsun diye otoyollar yenilenmiş, turizm yörelerine teşvikler verilmiş. Peki, Antalya’nın batısındaki Beldibi, Kemer, Çamyuva, Tekirova, Uludere, Çıralı, Adrasan’a da herhangi bir yatırım olmuş mu, soruma, hayır, cevabı aldım. Oraları Cop31 kapsamı içine girmiyormuş. Konuştuğum kimi turizmciler, artık küçük işletmelerin hayatta kalma şansları olmadığını, tur operatörlerinin parası olan büyük tesislerle anlaşmalı olarak onlardan yüklü miktarda para aldıktan sonra rezervasyon kapattıklarını anlatıyorlardı. Peki ya bu tesislerin çevre koruması? Hepsi Allah’a kalmış, parayı bastıran turizm işletme belgesi alıp işine bakıyor, cevabını aldım.
Dönüş yolunda, Antalya Havaalanı’nda çok hoş genç Adanalı bir hanımla sohbet etme fırsatı buldum. Gayet çağdaş bir mütedeyyin olan bu hanım Adanalıymış. Ayak üstü sohbet ederken Adana’nın içler acısı halini anlattı. “Adana bir zamanlar sağlıklı büyüme potansiyeline sahip bir şehirken bugün gittikçe geriliyor. Çukurova bitirildi. O canım verimli topraklar artık çöplüğe dönüştürüldü,” diye yakındı. Peki, nasıl olmuş bu? Avrupa’nın ne kadar çer çöp, plastik atığı varsa Adana’ya geliyor, Çukurova’da sözüm ona geri dönüşüm tesislerine aktarılıyormuş. Genç arkadaşım diyor ki: “Geri dönüşüm tesisi filan yok. Hepsi göstermelik. Adana ve çevresi Avrupa’nın atık deposu haline geldi.”
Anlattıkları doğruysa dehşet. Yıllar önce de Türkiye benzer bir belayla boğuşmuş, Orta Avrupa’dan nehir yoluyla getirilen nükleer atık deposuna döndürülmeye çalışılırken zamanın hükümeti buna engel olmuştu.
Bunları düşünürken New York Times gazetesinde yayımlanan bir haber-röportaj dikkatimi çekti. “Avrupa’nın atıkları nasıl Türkiye kıyılarına gelebiliyor?” başlıklı yazıda Adana yakınlarında Çukurova’da tarım kanallarında nasıl atıkların biriktiği, yörenin Avrupa’nın çöp deposu haline getirildiği anlatılıyordu. Yazıda ayrıca Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın geriye dönüşümle ilgili son derece hassas olduğu, bu konuda Birleşmiş Milletler’de (BM) konuşma bile yaptığı belirtiliyordu. Yazının bu bölümünde şu cümle yer alıyor:
“Emine Erdoğan, konuşmasında, ‘İklim değişikliğiyle pek çok mücadele yöntemi var. Ancak sıfır atık bu mücadeleleri birleştiren köprüdür. Sıfır atık iklim değişikliğiyle ilgili mücadelenin dönüştürücü gücüdür, ‘demişti.”
Sıfır atık konusu özel ilgi alanında olan Emine Hanım’ın derhal Avrupa’dan getirilen çöpler tehlikesine karşı harekete geçmesi gerekir, diye düşünüyorum.
Yazının bir bölümünde şu çarpıcı ifade kullanılıyor:
“Türkiye bir yandan ‘sıfır atık’ programını dünyaya duyurmaya çalışırken Birleşmiş Milletler’in (BM) iklim konferansına ev sahipliği yapıyor. Ancak Türkiye’nin geri dönüşüm sanayii tepesine kadar plastik atıkla dolu.”
Adana’yla Antalya arasındaki karayolu mesafesi 550 km. Adana’da bu çöp rezaleti yaşanırken 550 km. ötesindeki Antalya’da uluslararası çevre koruma ve iklim zirvesi yapılıyor. Ne paradoks ama!
