Makamlar yükseldikçe psikopatlık da artıyor

Bu yazının bir ilk örneğini yıllar önce Cumhuriyet gazetesinde yayımlamıştık. Ardan geçen süre içinde bazı ülkelerdeki siyasilerin giderek şiddet eğilimleri bu yazıyı tekrar güncel hale getirdi.

Siz hiç insanların siyaset, dinsel örgüt, bürokrasi veya iş dünyasında makamları yükseldikçe bu makamlardaki psikopat sayısının daha çoğaldığını biliyor muydunuz? Ben de bilmiyordum.

Kanadalı bilimadamı ve bu alanda dünyaca otorite olarak kabul edilen Profesör Robert D. Hare’in bazı makalelerini ve ortak yazdığı “Snakes in Suits: When Psychopaths Go to Work? (Takım Elbise İçindeki Yılanlar: Psikopatlar Ne zaman İşe Giderler?) isimli kitabı okuduktan ve aynı bilim adamının geliştirdiği psikopatlık düzeyini ölçen Hare Psychopaty Checklist Test (Hare Psikopatlık Testi) isimli yöntemi inceleyinceye kadar.

SUÇA EĞİLİMLİLİK

Bu testte 20 kadar konu var ve her konuya 0, 1, 2 rakamı veriyor uzmanlar, böylece ortaya çıkan toplam sayı kişinin psikopatlık derecesini belirliyor. Toplam rakam ne kadar büyük olursa psikopatlık derecesi de o kadar yüksek oluyor. Ayrıca bu rakamlar, psikopatların cinayet ve suça eğilimlerini göstermesi bakımından ipuçları da veriyor.

Testin ana hatları şöyle: 1- Yapay sevimlilik gösterisi, 2- Kendine haddinden fazla önem verme, 3- Heyecan ihtiyacı/kısa sürede can sıkılması, 4- Patolojik yalan söyleme, 5- Kışkırtıcı kurnazlık, 6- Acımasızlık ve suçluluk duymama, 7- İçi boşluk etkisi, 8- Empati yokluğu, 9- Parazit yaşam, 10- Kontrolsüz davranışlar, 11- Ayırım gözetmeyen cinsellik, 12- Erken davranış bozuklukları, 13- Gerçekçi olmayan uzun vadeli hedefler, 14- Düşünmeden hareket etme, 15- Sorumsuzluk, 16- Kendi hatalarını kabul etmeme, 17- Çok sayıda kısa süreli evlilik ilişkisi, 18- Çocukken suç işlemiş olmak, 19- Şartlı salıvermenin iptali, 20- Çok yönlü suç işleme yeteneği.

Amerika’da yayımlanan “The Psychopat Test: The Men Who Stare at Goats” (Psikopatlık Testi: Keçilere Bakan Adamlar) başlığı altında Profesör Hare’in yöntemi temel alınarak Jon Ronson tarafından yazılan kitap da çok ilginç. Buna göre psikopatlar çok sevimli, akıllı, kısa sürede canları sıkılan, başkalarının ıstırap çekmesine seyirci kalan, güç kullanma meraklısı, kendilerine haddinden çok fazla değer veren, hep başkalarını suçlayan ve nadiren kendi hatasını kabul edebilen tipler.
Psikopatlık testinde çok sayıda yapılan deneyler iş dünyasının çok değişik liderinin ortalama psikopatlık düzeyinin çok üstünde bir psikopatlık sergilediğini ortaya çıkarmış. Profesör Hare’e göre toplumun yüzde 1’i psikopat iken önemli karar mevkisinde bulunan kişiler arasında psikopatlık yüzde 4 oranında. Yani normalin 4 katı. Profesör Hare, “Keşke hapishanelerdeki psikopatları incelemek yerine, piyasada çalışanları inceleseydim. Seri caniler aileleri mahvederken, ticari, siyasi ve dini psikopatlar da ekonomileri ve toplumları mahveder” diyor kitabın yazarı Jon Ronson ile yaptığı görüşmede.