Yeni teknolojik tehlike: Dijital faşizm yaşanıyor dünyada
Bu yazımın ilk hali Cumhuriyet gazetesinde Olaylar ve Görüşler sayfasında yayımlandı yıllar önce. Bu yazım tam bir güncelik de içeriyor.
Demokratik ve hukuk devletinin gerekli kurallarına uymak istemeyen bazı seçilmiş devlet başkanları ve başbakanlar giderek diktatör olma eğilimlerini değişik isimler altında gizlenerek, parlamenter veya kamuoyunu kullanarak tek güç olmak yolunu seçiyorlar. Biz onlara diktatörleşmiş seçilmişler diyoruz veya seçilmişlerin diktatörlüğü. Nasıl tanımlarsanız tanımlayın her şeye tek bir adam karar verirse diktatördür. Emir veren dikte eden anlamına gelir.
Bu bir çeşit hükumet türüdür bir tek şahıs veya bir grup insan veya bir aile hiçbir yasal kısıtlamaya tabi olmadan her istediği alanda istediğini yapabilmesidir. Bu şahıslara da diktatör denir.
Internet teknolojisi, Sosyal Medya, Facebook, Twitter(X) Yapay Zeka, hızlı bilgi akışı, hızlı arama motorları, finans ve bankacılık sistemlerinin ve para trafiğinin kolaylaşması gibi gelişmeler sadece ekonomi ve iş dünyasını değiştirdiği gibi bir taraftan da siyasilere, kamu yöneticilerine ve diktatörlere de daha etkin ve manipüle edebilme fırsat ve araçları da sağlamış oluyorlar. Ekonomik yaşamın ve iş hayatının karar vericileri de yeni olanaklarla müşteriyi veya hedef kitleyi daha yakından tanıyabiliyorlar.
Şurası bir gerçek ki bugünün koşullarında birçok şirketin elinde bazı devletlerin ellerindeki bilgilerden daha çok bilgi vardır. Sayısal dosyalama sistemi diye de isimlendirebileceğimiz dijitalizasyon, giderek siber uzayda milyarlarca sayfalık bilgilerin depolanmasına olanak sağlarken bir yandan da yeni gelişmelere katkıda bulunuyor. Şimdi artık gerçek dünyanın dışında bir de sanal dünya gerçeği var. Daha kapsamlı bilgiler içeren, kişi bilgilerini depolayan geniş ve daha büyük bir dünya. Artık gerçek toplumlarla bağlantılı bir de dijital topluluklar ortaya çıktı.
Bu ise ortaya siyasi yönden yeni bir tehlikeyi de getirdi: Dijital Faşizm.
DİJİTAL FAŞİZM NELERİ KULLANIR
1-Kitlesel gözetleme
2-İnsanlarla ahlak dışı deneyimler
3-Toplum mühendisliği
4-Zorla uyum zorunluğu-Mahalle baskısı
5-Propoganda ve sansürcülük
6-Babacan diktatörlük
7-Tahmine dayalı polis yöntemleri (predictive policing) 8-İnsanları değişik değerlere göre sınıflandırma 9-Duruma ve yoruma göre insan hakları kavramı 10-Bunalım zamanlarında ve değişken dünyada ötenezyanın bile mümkün hale gelmesi olasılığı.
Böylece 10 madde aslında faşizmin geçmişte asırlardır arayıp da bulamadığı isteklerini ve araçlarını içeriyor.
Şimdilerde bir twit atıp görüş bildirenlerin gece yarısı evinden alınıp hapishaneye yollanması dijital faşizmin yeni bir baskı aracı olarak uygulaması değil midir? Toplumsal gözetleme ve muhalefeti korkutma amacıyla kullanılmasıdır.
DİJİTAL DİKTATÖRLÜĞE KARŞI NELER YAPILABİLİR
• 1-Siber yapıyı demokratik bir temele oturtacak önlemler alınmalı
• 2-Değişik bilim dallarından araştırma grupları kurarak değişik görüşlere yer vermek
• 3- İnsan haklarına ve insan haysiyetine uygun etik değerler kullanmak
• 4- Şeffaflık • Siber güvenliği, merkezileştirmek yerine değişik güvenlik noktaları oluşturmak
• 5- Bilgi ve bilişimin kendi kendini yönetmesi.
Kişisel Bilgiler Veri Bankaları yoluyla Dünya küresel bir faşizme açıktır. Eğer bizler, yani demokrasiyi korumak isteyenler, ne kadar beklersek faşizmin güçlenmesi o kadar kolay olur. Her gün yeni algoritmalar yoluyla kişisel bilgiler toplanmaya devam ediyor. Bazı kamu kurumlarınca toplanan bilgiler veya sosyal medya bilgileri piyasada satılıyor. Böylece bizim davranışlarımız kontrol altına alınıyor. Teknoloji geliştikçe faşist devletlerin ve faşist diktatörlerin elindeki kontrol silahlarına yenileri ekleniyor. Bugünkü siyasi koşullarda Dijital Faşizmin elinde daha güçlü silahlar vardır. Rusya, Türkiye, Macaristan ve bazı güney Amerika ülkeleri tek adam rejimlerince yönetildikleri için bu silahları daha etkin kullanabiliyorlar.
Zaman tüm demokrasiye inanmış olanların daha dikkatli olma, uyarma ve gerekirse tam koruma olmasa da virüs kırıcı programlar ile VPN uygulamalarına geçme zamanıdır. Ayrıca Twitter dahil sosyal medya kullanıcılarının daha usturuplu bir dil kullanmaları bir bakıma korunmaya yönelik önlemler sayılsa da hukukun siyasetin metresi olduğu ülkelerde kaşının altında gözün var demek bile suç sayılabilir. Tek rahatlatıcı şey diktatörlerin kendi ihtiras ve cehaletleri nedeniyle kendi akıbetlerini hızlandırmasıdır. Tarihin çöplüğünde sayısız diktatörün son öyküleri vardır.
