Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle peynirlerin üretiminden işlenmesine, muhafazasından taşınmasına ve piyasaya sunulmasına kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi. 2015 tarihli önceki tebliğ ise yürürlükten kaldırıldı.
Yeni tebliğ kapsamında peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve süt yağı dışında kalan hayvansal ya da bitkisel yağların kullanılması yasaklandı. Ancak çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.
Çiğ sütten üretilen peynirlerde 4 ay olgunlaştırma şartı
Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek. Olgunlaştırma süresi beklenmeden satışa çıkarılacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.
Termizasyon, sütün raf ömrünü uzatmak ve mikroorganizma sayısını azaltmak amacıyla uygulanan hafif bir ısıl işlem olarak tanımlanıyor.
Peynir etiketlerinde yeni zorunluluklar
Düzenlemeyle peynirlerin etiketlenmesine ilişkin kurallar da yeniden belirlendi. Buna göre ürünlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte etikette belirtilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl şeklinde yazılacak. Ayrıca olgunlaştırma süresinin de etikette yer alması zorunlu olacak.
Etiketlerde “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi ifadeler kullanılamayacak. Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanarak belirtilecek.
Çeşnili peynirlerde oran sınırı getirildi
Yeni tebliğle çeşnili peynirlerde kullanılabilecek toplam çeşni oranı yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15 ile sınırlandırıldı. Şeker ilave edilen çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde, ilave şeker oranının da açıklanması gerekecek.
Kaşar peynirinde “eski” ibaresi için 120 gün şartı
Kaşar peynirlerinde “eski” ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün en az 120 gün olgunlaştırılmış olması gerekecek.
Üretiminde pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmamış çiğ süt veya termizasyon işleminden geçirilmiş süt kullanılan, telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde “çiğ sütten üretilmiştir” ifadesi bulunacak. Bu ibarenin ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılması zorunlu olacak.
Ürünlerin piyasaya sunuluş biçimi, üretim tekniği, şekli ve kullanım amacına ilişkin “sürülebilir”, “ultrafiltrasyon”, “üçgen” ve “tost, pizza yapımında kullanılabilir” gibi ifadeler de belirli koşullarla kullanılabilecek. Bu ifadeler tek başına ürün adı olarak sunulamayacak, ürün adı algısı oluşturamayacak ve ürün adının yazıldığı puntodan daha büyük yazılamayacak.
Peynirlerin saklama sıcaklığı 10 derecenin altında olacak
Peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya arzı sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu hale getirildi. Eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması da yasaklandı.
İşletmelere 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı
Mevcut gıda işletmecilerine yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027'ye kadar süre verildi. Bu tarihten önce piyasaya sunulan peynirler, raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek.
Ancak yeni tebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027'den sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.
