“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuluyor. Çözüm süreci kapsamında hazırlanan 12 maddelik düzenlemede, PKK/KCK'nın kendisini feshetmesi ve silahlarını tamamen teslim ettiğinin tespit ve teyit edilmesi halinde uygulanacak hukuki mekanizmalara ilişkin hükümler yer alıyor.
Teklif kapsamında, örgütün fiili varlığını sona erdirdiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi şartı aranıyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından belirlenen suçlar bakımından soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş mahkûmiyetlerin belirli sürelerle ertelenmesi öngörülüyor.
Çerçeve yasa 12 maddeden oluşuyor
TBMM'deki siyasi partilere sunulan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” 12 maddeden oluşuyor. Teklifin temel amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığını sona erdirmesi ile silah ve mühimmatlarını teslim etmesi sonrasında uygulanacak hukuki süreci düzenlemek.
Tespit ve teyit süreci nasıl işleyecek?
Teklife göre örgütün kontrolündeki tüm örgütsel yapı ve unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiğinin ve silahsızlandığının güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin ardından Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit yapılması öngörülüyor.
Yasanın uygulanması ve sürecin takibi için ayrıca bir kurul oluşturulacak. Kurulun koordinasyonunun Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülmesi planlanıyor.
Hangi suçlar düzenlemenin kapsamında?
Teklif; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçlarının yanı sıra örgütün faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçları kapsıyor.
Ayrıca örgüt lehine işlenen ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında bulunan suçlar da düzenlemenin kapsamına alınıyor.
Hangi suçlar kapsam dışında bırakılıyor?
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları düzenlemenin dışında tutuluyor. Bunun yanında 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar bakımından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar da kapsam dışı bırakılıyor.
Soruşturma ve kovuşturmalar ertelenebilecek
Kanun kapsamına giren kişilerle ilgili değerlendirmelerin, hâlihazırda soruşturma ve kovuşturmaları yürüten merciler tarafından yapılması öngörülüyor. Kanundan yararlanmak isteyenlerin ise bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara başvuru yapabilmesi planlanıyor.
Teklifte soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin süreler de belirleniyor:
- Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda: 5 yıl,
- 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda: 10 yıl.
Kararlara karşı iki hafta içinde başvuru ve itiraz yolu açık olacak. Erteleme kararı verilen suçlar bakımından tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirlerinin şartlarının bulunması halinde kaldırılması da düzenleniyor.
Kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar bakımından ise bozma kararı verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi ve burada erteleme kararı alınması öngörülüyor. Belirlenen süre boyunca yeni bir suç işlenmemesi halinde soruşturma veya kovuşturmanın sona erdirilmesi planlanıyor.
Kesinleşmiş cezalar da ertelenebilecek
Teklif yalnızca devam eden soruşturma ve kovuşturmaları değil, kesinleşmiş mahkûmiyetleri de kapsayan hükümler içeriyor.
Buna göre 15 yıl veya daha az hapis cezası 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları ise 10 yıl süreyle infaz hâkiminin kararıyla ertelenebilecek. Bu kararlara karşı itiraz yolu açık olacak.
Erteleme süresinin herhangi bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ilgili cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor.
Erteleme süresince zamanaşımı işlemeyecek
Teklifte, soruşturma ve kovuşturmaların veya cezaların ertelendiği dönemlerde dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin işlememesi hükme bağlanıyor.
Hak yoksunlukları için de düzenleme var
Erteleme kararlarının kurul tarafından belirli dönemlerde değerlendirilmesi planlanıyor. Gerekli görülmesi halinde kurul; soruşturma, kovuşturma veya mahkûmiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için sulh ceza hâkimliği, mahkeme veya infaz hâkimliğine başvurabilecek.
5 yıllık erteleme kararları bakımından karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık erteleme kararları bakımından ise 3 yıl geçmiş olması şartı aranacak.
Süreci takip edecek kurul oluşturulacak
Kanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul kurulacak.
Kurulda Cumhurbaşkanı Yardımcısının yanı sıra Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.
Kurulun koordinasyon görevini Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği üstlenecek.
TBMM bünyesinde 17 üyeli izleme komisyonu kurulacak
Teklif kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu oluşturulması da öngörülüyor. Komisyon, kanun kapsamında yürütülecek faaliyetlerin Meclis tarafından izlenmesini sağlayacak.
Kanunla kurulacak komisyonun Meclis İçtüzüğü hükümlerine tabi olmayacağı belirtiliyor.
Silahların teslim süreci de düzenlenecek
Örgütün silah ve mühimmatlarının teslim alınması ve kayıt altına alınmasına ilişkin usulün ayrıca belirlenmesi planlanıyor.
Bu kapsamda hazırlanacak genelgenin güvenlik kurumlarının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanması öngörülüyor.
Başvuru için 6 aylık süre
Kanundan yararlanmak isteyenler için başvuru süresi de teklif kapsamında belirleniyor. Buna göre Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde yazılı başvuru yapılması gerekecek.
Teklifin Meclis Başkanlığı'na sunulmasının ardından komisyon ve Genel Kurul aşamalarının tamamlanması bekleniyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde çözüm sürecinin hukuki çerçevesini belirleyen hükümler yürürlüğe girecek.
