Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), eski Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile eski Britanya Başbakanı Winston Churchill arasında 30-31 Ocak 1943'te gerçekleştirilen görüşmeye ilişkin tarihi bir istihbarat belgesini yayımladı.
İnönü ve Churchill Adana'da görüşmüştü
İkinci Dünya Savaşı'nın devam ettiği dönemde Adana'ya gelen Churchill, dönemin Cumhurbaşkanı İnönü ile görüşmüştü. İngiltere'nin amacı, Nazi Almanyası'na karşı Balkanlarda yeni bir cephe açmak ve Türkiye'yi savaşa kendi yanında dahil etmekti.
Türk tarafı ise görüşmede, İngiltere'nin yanında savaşan Sovyetler Birliği'ne ilişkin kaygılarını ve Mihver Devletleri'ne karşı olası bir savaşa girilmesi halinde ihtiyaç duyulacak askeri malzeme ve teçhizat taleplerini gündeme getirdi.
Türkiye, savaşın son döneminde Müttefiklerin yanında yer aldı ve 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti. Bu tarihte Almanya'nın savaşı kaybedeceği büyük ölçüde kesinleşmişti.
MİT'in yayımladığı belgede Almanların değerlendirmesi yer aldı
MİT tarafından yayımlanan belgede, Adana'daki Yenice İstasyonu'nda gerçekleştirilen görüşmenin Alman çevrelerindeki yansımalarına ilişkin bilgiler bulunuyor.
12 Şubat 1943 tarihli belgede, Churchill'in Adana ziyaretinin ardından Alman konsolosunun yaptığı değerlendirmeye yer veriliyor.
“Şimdi sefarethaneden bir şifre aldım. Bu şifrede Türk Hükûmetinin Alman dostluğundan ayrılmıyacağına dair VON PAPEN’e kat’i teminat verdiği bildiriliyor.
Bundan başka dostlarınız sizden bu mülâkat hakkında biz Almanların ne düşündüğünü soracak olurlarsa Almanya’nın bu mülâkatı büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığını söyleyiniz.”
Belgede ayrıca Alman konsolosunun Churchill'in Adana ziyaretinin ilk gününde büyük bir telaş gösterdiği ve daha sonra söz konusu değerlendirmeyi aktardığı belirtiliyor.
