Ağabey seni gözetliyor
Başlıktaki “Ağabey seni gözetliyor,” cümlesi ünlü İngiliz yazar George Orwell’in “1984” isimli bilim kurgu romanındaki distopik Okyanusya’nın gizemli diktatörüne ait. “Ağabey seni gözetliyor” ya da “Büyük birader seni gözetliyor” (Big Brother is watching you) cümlesi Okyanusya halkına Zafer Meydanı’ndaki dev ekranlardan duyurularak insanların yatak odalarına kadar izlendikleri algısını yaratır. Okyanusya diktatörü “Ağabey” halkının bütün verilerini elinde toplamış, evlerinin içinde de onları izler olmuştur. Ağabey, kendisine ve rejimine zarar verenleri tespit ettiği anda ya onları hapiste süründürmekte ya da yok etmektedir.
Bunu neden yazdım? Son günlerde merkezi ABD’de olan Palantir isimli veri analitiği ve yapay zeka şirketinin AKP’yle anlaşma yaparak Türkiye’yle ilgili savunma sanayii ve istihbarat verileri dahil bütün bilgileri bu şirketin kontrolu altına teslim edileceği haberleri dolaşıyor. 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO liderler zirvesinde ittrifakın Entegre Hava ve Füze Savunması (AMD) projelerinde Palantir’in yapay zeka yazılımlarının kullanılacağı bildirildi. Bu durum da Türk savunma şirketlerinin ve kamu kurumlarının dolaylı olarak bu sistemlere entegre olup olmayacağı yönünde şüphe ve kaygılar yarattı.
Hatırlayacaksınız, bir kaç ay önce ABD merkezli post modern tefecilik kurumu Black Rock’un tepe yöneticisi Larry Fink Türkiye’ye gelip AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’la görüşmüştü. O görüşmede Fink’in, Palantir’le bir anlaşma yapılmasını tavsiye ettiği basına yansımıştı. Sıkıntı yaratan husus, Palantir denilen şirketin dış görünümünde masum bir veri analizi ve yapay zeka şirketi gibi görünmesine karşın geri planda ABD ve İsrail istihbaratıyla olan tartışmalı çalışmaları.
Palantir’le ilgili tartışma sadece Türkiye’de değil, NATO müttefiki Avrupa ülkelerinde de sürüyor. Euronews’un haberine göre Avrupa’da hükümetler, Palantir’e olan bağımlılıklarını azaltmak için harekete geçiyor. Hollanda Savunma Bakanlığı Müsteşarı Derk Boswijk Parlamento’da bir açıklama yaparak Palantir’e tam teşekküllü bir alternatifin iki yıl içinde hazır olması gerektiğini söylemiş.
Euronews’un haberi şöyle devam ediyor:
“Britanya Parlamentosu’nun yakın tarihli bir raporunda şirketin programlarının ulusal hükümet için ‘kabul edilemez bir zayıflık noktası oluşturduğu belirtildi. İsviçre, güvenlik endişeleri nedeniyle Palantir’in tekliflerini en az dokuz kez reddederken Danimarka da Palantir yazılımlarına yerel alternatifler arıyor. “
Euronews’un haberinde Palantir’in yaygın olarak tartışılmasının nedenleri şöyle sıralanıyor:
“Şirketin ürünlerinden biri olan ve silah sistemleri için kullanılan Gotham karar alma yazılımı, askerlerin hedefleri belirlemesine yardımcı olan yapay zeka destekli öldürme zincirini destekleyen bir sistem olarak tanımlanıyor. Şirketin kendisi, yöneticileri, kurucu ortak ve yönetim kurulu başkanı Peter Thiel’le CEO’su Alex Karp bir süredir Atlantik Okyanusu’nun iki yakasında da tartışmaların merkezinde yer alıyor.
“Karp, yatırımcılarla yaptığı bir görüşmede Palantir tarafından geliştirilen bir yazılımın ölümcül bir silah olarak kullanılmak üzere tasarlandığına inandığını söyledi. Karp’ın şöyle söylediğine dikkat çekiliyor: ‘Palantir, düzeni bozmak, gerektiğinde düşmanlarımızı korkutmak ve bazı durumlarda öldürmek için var.’
“Karp’ın, ABD’nin Karayipler’de tekneleri hedef almasının ardından, yatırımcılarla yaptığı bir başka görüşmede savaş suçlarını suç olmaktan çıkarmanın iş açısından iyi olacağını söylediği de dillerde dolaşıyor. “
Ortada böyle tartışmalı veri analizi yapan bir yapay zeka şirketi var. Bu şirketle devletin bir anlaşma yaptığını, her türlü güvenlik, istihbarat, kamu bilgilerini bu şirkete teslim ettiğini düşünün. Tam distopik bir durum. Umarım Türkiye böyle bir tuzağa düşüp bu şirketle anlaşma yapmaz. Daha fazla yazmayayım. Ne olur ne olmaz!
