Jackdaw ve Çaycuma’dan Yeni Haberler

Jackdaw doğal gaz sahası, Kuzey Denizinde, Aberdeen'in 240 kilometre doğusundaki bloklarda yer alan geniş bir üretim sahası. Burası, 2025’den itibaren Shell ve Norveç devletine ait Equinor şirketinin ortaklığı olan Adura'ya ait. Aduro’nun Jackdaw sahasının 78 metre derinliğinde geliştirdiği bir üretim platformu var. Sahanın faaliyeti 2022’de Rishi Sunak hükümeti tarafından onaylanmışsa da, çevrecilerin hukuki engeline takılmıştı. Ancak 5 yıldır süren Rusya ve Ukrayna savaşı yanı sıra Hürmüz ve Babül Mandep Boğazlarının ABD’nin İran’a askeri müdahalesi sonucunda kapanması nedeniyle yükselen enerji fiyatlarına çözüm getirmek amacıyla Ekim 2026'da yeniden onaylandı[1]. Tahminen 200 milyon varil petrol eşdeğeri (veya doğal gaz cinsinden yaklaşık 250 milyon varil petrol eşdeğeri miktarda kaynak barındırdığı ve günlük üretim kapasitesi 5.7 milyon metreküp olarak açıklanan Jackdaw sahası, Batı Avrupa için de bir kurtarıcı olarak görülüyor. Ancak bu şimdilik 2.1 milyar İngiliz Pound[2] değerinde bir yatırım yapılmasını gerektirmiş durumda. Buna karşılık 1.4 milyon evi ısıtacağı haberi önemli. Açıkçası şimdi "kuzguna nasıl yavrusu şahin gibiyse, BK ya Jackdaw bülbül" gibi görünüyor olmalı. 

Batı Avrupa’nın Enerji Bağımsızlığı

Karga ailesinden ötücü bir kuş olan Jackdaw, şimdi doğal gaz sahası adıyla tarihin bir başka zorlu kavşağında Avrupa için de faydalı olacak. Ötücü bir kuşun adı sahadan çok iyi bir verim alınacağının beklentisi. Birleşik Krallık(BK) önce kendi enerji güvenliğini artırmayı, duraksayan ekonomisine ivme kazandırmayı amaçlıyor. Ama aynı zamanda şakrak Jackdaw sayesinde 31 Ocak 2020’de 2016’dan itibaren yaşanan Brexit süreci ile AB’den ayrılmanın yarattığı gerginliğin telafisini umuyor. Kuyu bir kuş gibi şakımalı ki, Avrupa’ya Rus gazından bağımsız rahat kışlar geçirtme vaadi de olsun. Jackdaw sahasından gaz akışının birkaç hafta içinde başlaması bekleniyor. Ayrıca yine Kuzey Denizi'nde Rosebank petrol ve gaz sahalarına da onay verilmesi eğilimi olduğu anlaşılıyor. Yerel üretimin yaklaşık yüzde 6 oranında artırmasıyla,  istihdamın da artacağı ve ekonomiye tahmini 2,9 milyar İngiliz Poundu bir katkı sağlanacağı bekleniyor. Kuzey Denizi'ndeki petrol ve gaz faaliyetlerinden elde edilecek vergi gelirlerinin, yenilenebilir enerji ve düşük karbonlu projelere yatırım yapmak üzere kullanılacak ve başlangıçta 2 milyar sterlinle desteklenen  "enerji servet fonuna” aktarılacağı açıklamasıysa tepkili çevrecilere verilen bir sosyal sorumluluk cevabı.

Türkiye’nin Enerji Bağımsızlığı Umudu Sakarya’da mı?

Kuzey Denizinde bu önemli gelişme yaşanırken Karadeniz’deki gelişmeleri unutmamak gerek. Zonguldak açıklarında bulunan gazın 170 kilometrelik bir boruyla, ilk defa Nisan 2023’te çıkarıldığını hatırlıyoruz. Müjdeyle birlikte kısa bir süre doğal gaz faturası ödemediğimizi de. İlk etapta 12 kuyudan üretimin başladığı ve günlük üretimin 9,5 milyon metreküp olduğu açıklanmıştı. Karadeniz’deki keşfin 5’inci yılı geride kalırken özellikle Çaycuma-1 kuyusunda 58 milyar metreküplük yeni bir doğal gaz keşfi haberi 2027 için bir umut. Çünkü 2026 sonunda ilk gazın yakılması, 2027 başından itibarense Osman Gazi Yüzer Üretim Platformundan(OGYP) günlük 20 milyon metreküp gaz üretimi beklenmesi bu umudu arttırıyor. Bu miktar Jackdaw sahasındaki doğal gazın sadece onda biri olsa bile umut. Sakarya Gaz Sahası’ndan bugüne kadar 6 milyar metreküp gaz üretilmiş[3]. İkinci Faz çalışmalarının 30 Ağustosta OGYP’nun Sakarya Gaz Sahası’na gönderilmesiyle başlamış olması gerek. Üçüncü fazda üretilecek gazın ise 2028’de devreye girecek ikinci yüzer üretim platformu tarafından işlenecek olması elbette enerji güvenliği. Ama bunun cebe yansıması ayrı bir konu.

Umudun Fiyata Tercümesinde Enerji Verimliliği ve Tasarrufunun Rolü

17 Ekim 2026’de Karadeniz'deki görevinin başına geçen OGYP ve Filyos İşleme Tesisinde işlenen gazın evlere ulaşmasıyla ısınma harcamalarımızın ve Türkiye’nin dış enerji bağımlılığının azalması önemli. Ama tüketiciye yansıyan doğal gaz birim fiyatını etkileyen depolama olanağı dahil pek çok etken var(kayıt dışı komisyon ve avantalar hariç). Bu nedenle arz güvenliğinin arz artışıyla fiyatlara yansımasına kesin gözle bakmamak gerekiyor. Kış kapıya dayanırken konut aboneleri için uygulanan kademeli doğal gaz tarifesi ve birim fiyatları (ÖTV, KDV ve diğer vergi/katılım payları dâhil) listedeki gibi: Kademe-1 normal / destekli tüketimin metreküpü 17,88 TL / m³ (BOTAŞ toptan satış fiyatıyla, vergiler hariç 10,62 TL/m³). Kademe-2 yüksek / desteksiz tüketimin metreküpü 26,73 TL / m³ (BOTAŞ toptan satış fiyatı bazında 18,00 TL/m³) ve nihayet şehit aileleri ve gaziler için takdir edilen bedel metreküp birim fiyatı olarak 5,31 TL / m³ (kademesiz sabit tarife). Ayrıca yine Ekim 2026 için aylık tüketim kademe sınırları (Sm³ / m³) var. Şehirlere göre belirlenmiş tüketim değerleri ise İstanbul için 43,73 m³, Ankara için 76,86 m³, İzmir için 25,11 m³, Antalya için 16,94 m³ ve Diyarbakır için 31,69 m³[4]. Sınırlar aşıldığında yüksek bir tarifeye geçilmesi enerji israfını engellemeye de yönelik. Aynı durum BK için de söz konusu. Bu nedenle kış başlarken Türkiye’nin doğal gaz tasarrufuna çok önem vermesi, ev ve işyerlerini ısıtırken, ısıyı ve ithalata harcanan dolarları pencereden uçurmamaya dikkat etmesi gerekiyor.   

[1] “UK govt approves drilling in Jackdaw gas field”(21.10.2026) https://www.france24.com/en/live-news/20261021-uk-govt-approves-drilling-in-jackdaw-gas-field

[2] “Jackdaw Gas Field” https://baike.baidu.com/en/item/Jackdaw%20Gas%20Field/5361646

[3] “Filyos'ta rekor doğalgaz üretimi! 6 milyar metreküplük dev üretim!”(25.04.2026)

https://www.caycumastar.com/filyos-ta-rekor-dogalgaz-uretimi-6-milyar-metrekupluk-dev-uretim/7389/

[4] Enerji Bakanlığı güncel rayiçlerinden alınan rakamlar