Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Yönetim Kurulu, Trendyol Süper Lig'de hakem kararlarındaki tartışmaları en aza indirmek ve VAR sisteminin hassasiyetini artırmak amacıyla çipli top teknolojisini devreye sokma kararı aldı. Kulüpler Birliği'nin de desteklediği proje kapsamında, yeni sezondan itibaren müsabakalarda akıllı sensörlerle donatılmış çipli toplar kullanılacak.
Maliyet için FIFA ve yayıncı kuruluşun kapısı çalınacak
Süper Lig'de uygulamaya alınacak çipli top teknolojisi ve stadyum altyapı geliştirmelerinin TFF'ye maliyetinin yaklaşık 7 milyon lira olacağı ifade ediliyor. Federasyon yönetimi, bu yüksek mali bütçenin tamamını kendi kaynaklarından karşılamamak adına FIFA'dan finansal destek talebinde bulunacak.
FIFA'dan olumsuz bir yanıt gelmesi durumunda dahi uygulamadan geri adım atılmayacak; TFF gerekli kaynağı kendi imkanlarıyla oluşturacak ve mali yükün paylaşılması için yayıncı kuruluştan da katkı talep edecek.
Her stadyuma 4 ilave kamera kurulacak
Teknoloji hamlesi sadece çipli top kullanımıyla sınırlı kalmayacak. Sistem çerçevesinde Süper Lig maçlarının oynandığı her stadyuma 4 ilave kamera daha yerleştirilerek VAR sisteminin açısı ve görüş hassasiyeti maksimum seviyeye çıkarılacak.
Öte yandan TFF toplantısında oyun kurallarının uygulanmasına yönelik de önemli kararlar alındı. Tartışmalı pozisyonların yorumlanmasında FIFA'nın katı tutumu yerine UEFA'nın uygulama standartlarının esas alınması kararlaştırıldı. Bu kapsamda, futbolcuların ağızlarını kapatarak konuşmalarında VAR'ın devreye girerek sarı kart değerlendirmesi yapması gibi konularda UEFA esneklikleri uygulanacak.
Çipli top sistemi nasıl çalışıyor?
Süper Lig maçlarında kullanılacak akıllı toplar, içlerinde yer alan yüksek frekanslı hareket sensörleri sayesinde topa temas anını ve hareket yönünü saniyede yaklaşık 500 kez ölçerek doğrudan VAR merkezine veri aktarıyor. Tek başına karar vermeyen bu mekanizma; kamera açıları ve oyuncu takip teknolojileriyle entegre biçimde çalışarak hakemlerin karar süreçlerini kolaylaştırıyor.
Sistem, özellikle milimetrik ofsayt incelemelerinde temas anını kesinleştirerek görüntülerin defalarca ileri-geri sarılma ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Ayrıca topun elle teması, savunmadan mı yoksa hücum oyuncusundan mı geldiği gibi kritik anlarda net veriler sunarak kararların 3 boyutlu animasyonlarla ekrana yansıtılmasını sağlıyor.
Yüksek maliyet ve teknolojik riskler dikkate alınıyor
Sistemin sunduğu geniş avantajların yanı sıra bazı teknik zorlukları da bulunuyor. Çipli top teknolojisinin verimli çalışabilmesi için stadyumlardaki ışıklandırma, veri aktarım hatları ve kamera açısı standartlarının eksiksiz sağlanması gerekiyor.
Çip veya sensörlerde yaşanabilecek olası teknik arızalarda geleneksel VAR yöntemine dönülmesi gerekebileceğinden, TFF ekipleri altyapı ve personel eğitim süreçlerini titizlikle yürütecek.
