Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolik Hastalıklar Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Altay, kontrolsüz D vitamini kullanımının zehirlenmeye yol açabileceğini belirtti. Altay, "D vitamini düzeyi 100 ng/mL'yi geçtiğinde, D vitamini zehirlenmesi riski altındasınızdır" dedi.
Prof. Dr. Altay, D vitamini eksikliği ve özellikle kış aylarında artan takviye kullanımına dikkat çekerek, yeterli D vitamini deposu olmayanlarda eksiklik ve yetersizliğin görülebileceğini ifade etti. Sağlıklı bir yetişkinde D vitamini düzeyinin 30-50 ng/mL arasında olmasının kas ve iskelet sağlığı için yeterli olduğunu aktaran Altay, eksiklik durumlarını şöyle açıkladı:
12-20 ng/mL: D vitamini yetersizliği
12 ng/mL altı: D vitamini eksikliği
100 ng/mL üstü: Zehirlenme riski
Takviye ve doğal kaynaklar:
Ton balığı, uskumru, somon, tereyağı, yumurta sarısı, karaciğer ve güneşte kurutulmuş mantar gibi gıdalar doğal D vitamini kaynakları arasında yer alıyor. Altay, yeterince güneşe çıkılamıyorsa takviye alınabileceğini ancak bunun ilaç dozunda olmayacağını vurguladı.
Risk ve belirtiler:
D vitamini zehirlenmesinde kandaki kalsiyum artışıyla birlikte bulantı, kusma, sık idrara çıkma, halsizlik, kas güçsüzlüğü gibi belirtiler görülebiliyor. Ciddi durumlarda böbrek taşları, ani böbrek hasarı, kalp ritim bozuklukları, koma gibi ciddi sağlık sorunları gelişebiliyor. Zehirlenme şüphesinde D vitamini ve kalsiyum alımının kesilmesi ve hastaneye başvuru öneriliyor.
Risk grubu ve önlem:
Yaşlılar, obezitesi olanlar, kapalı alanlarda çalışanlar, kemik erimesi bulunanlar, emilim bozukluğu olanlar ve kronik hastalığı bulunanlar risk grubunda yer alıyor. Bu kişilerin D vitamini düzeylerinin hekim kontrolünde ölçülmesi gerekiyor. Normal düzeyde olanlarda rutin takviye kullanımının ek fayda sağlamadığı vurgulanıyor.
Güneş ışığı önerisi:
Türkiye’de D vitamini üretimi için mart-ekim ayları arasında güneş ışınları uygun. Haftada 3-4 gün, saat 10.00-16.00 arasında güneşe çıkılması öneriliyor. Açık tenlilerde 10-15 dakika, koyu tenlilerde 35 dakikaya kadar yüz, kol, bacak veya el gibi bölgelerin güneş ışığına doğrudan maruz kalması gerekiyor. Güneş kremi kullanımının ise UV-B ışınlarını engellediği hatırlatıldı.
