Türkiye'nin koronavirüsle mücadelesini değerlendiren ABD'deki Jackson Laboratuvarı'ndan immünoloji uzmanı Prof. Dr. Derya Unutmaz, tedbirlerle hedeflenen sonuca ulaşılmasının, aşılamanın hızlanması ve kimi önlemlerin devam etmesiyle mümkün olacağı görüşünde:
’’Tabii ki son süreç oldukça sıkıntılı. Geldiğimiz nokta, acil tedbirler gerektiriyordu. Son alınan kararlar bence alınması gereken kararlardı. Tabii, kapanmanın ne kadar etkili olacağı, ne kadar denetleneceğine bağlı. Ama belli bir etkisi olacağını düşünüyorum. Son kısıtlamalarla varılması amaçlanan 5000 vaka altı hedefi bence doğru bir hedef. Tabii burada önemli olan nokta, o hedefe ulaştıktan sonra, o noktada tutabilmek hatta daha da altına indirebilmek. Bu da yine ancak belli tedbirlerin devamıyla ve aşılanmanın çok hızlanmasıyla mümkün olabilecek. Bu tedbirlerle en azından bir frene basılmış oldu. 5000 vaka altı hedefine ulaşmanın mümkün olabileceğini düşünüyorum ama tabii ki bekleyip görmek lazım.
TÜRKİYE HIZLI BAŞKADI AMA...
Sputnik'in haberine göre, Türkiye’nin farklı aşılardan temin etmede geç kaldığını belirten Unutmaz’a göre toplumda aşılara karşı güvensizlik olsa da, asıl sorun yeterince aşı olmaması:
’’Aslında Türkiye biraz geç başlamakla birlikte ilk aşılamanın başladığı zamanlarda oldukça iyi ilerledi. Hatta aşılama hızı bakımından dünyada ilk 3 arasına girmişti. Sağlık personeli çok hızlı bir şekilde aşılandı fakat o noktadan sonra aşılama çok yavaşladı. Bunun en büyük sebebi, yeterince aşı temin edilememiş olması olabilir. Çin aşısı denilen Sinovac aşısının nisan ayına kadar -Sağlık Bakanının söylediği kadarıyla- 100 milyon doza kadar gelmesi gerekirken, şu an sanırım ancak 20 küsur milyon doz ancak gelebildi. Bu tabii ki en önemli faktörlerden bir tanesi. BioNTech aşısının da çok geç gelmiş olması ve şu anda birkaç milyon doz temin edilebilmesi başka bir faktör. Bunun da daha erken gelmesi çok daha faydalı olurdu, çünkü BioNTech aşısının özelliği birinci dozdan sonra da belli bir koruması olması. Çin aşısında böyle bir durum yok. Maalesef en az 2 doz yapmak lazım ve bunun üzerine 2 hafta beklemek lazım. Onun için süre daha da uzuyor. Öte yandan, diğer aşılardan da temin edilmesi gerekiyordu. AstraZeneca, Johnson & Johnson, Sputnik V aşısı. Rusların aşısı için bir anlaşma yapıldı ve şimdi üretime geçilecek. Ancak tam olarak ne zaman başlayacağı henüz kesin değil. Birçok farklı aşının elde edilmesi gerekiyordu. Bu konuda oldukça geç kaldık. Bu da toplumun aşılanmasını yavaşlatıyor. Toplumda aşıya olan güvensizlik de var ama şu anda esas önemli sorun bu değil. Esas sorun yeterince aşı olmaması.
YAZ SONUNA KADAR TOPLUMSAL BAĞIŞIKLIĞA ULAŞABİLİRİZ
Unutmaz, aşılama hızının artarak günlük 1 milyonluk doza çıkması halinde Türkiye’de en geç yaz sonuna kadar toplumsal bağışıklığın sağlanabileceğini söyledi:
"Aşılama hızı eğer çok hızlanarak devam ederse, yani günde 700-800 bin doz hatta bir milyon doza çıkarsa, ben yaz ortasına kadar en geç sonuna kadar, rahatlıkla toplumsal bağışıklığa ulaşabileceğimizi düşünüyorum. Biraz daha yavaş giderse bile, yazın sonuna doğru çok büyük bir rahatlama oluşur. Bu bakımdan mümkün derecede aşıyı hızlandırmamız gerekecek.’’
BİONTECH'TE İKİ DOZ ARASININ UZATILMASI
Sağlık Bakanı Koca’nın, "BioNtech aşısının iki dozu arasındaki sürenin 6-8 hafta olarak uygulanmasına karar verilmiştir" açıklamasını değerlendiren Unutmaz, bu kararın bağışıklık ve koruma açısından bir sakıncası olmadığını bildirdi:
’’BioNTech aşısının ikinci dozunun ilkinden 6-8 hafta sonra yapılacak olması bağışıklık veya aşıların sonra oluşacak korumaları açısından sakıncalı değildir. Bu 2 doz arasının (sadece BioNTech için) açılmasını ben de tavsiye etmiştim. İlk doz sonrasında bile iyi oranda bir koruma var.’’
Mevcut aşıların koronavirüs mutasyonlarına karşı etkili olduğunun altını çizen Unutmaz’a göre düşük riskli de olsa yeni varyantların oluşmasına virüse verilen ‘fırsat’a bağlı:
’’Dünyada 4-5 tane değişik varyant var. Bunların bir kısmı virüsü daha fazla bulaşıcı yapıyor. Bir kısmı da bağışıklık sisteminden, özellikle antikorlardan kaçış mutasyonları. Onların bulaşma riski bir miktar daha artıyor. Fakat iyi bir haber olarak birçok aşı -bunların başında BioNTech aşısı da geliyor- bu varyantların hemen hemen hepsine karşı etkili. Bu bakımdan koruyuculukları devam ediyor, en azından ağır hastalıktan, ölümlerden kesinlikle önleyici etkileri var. Yeni varyantlar oluşabilir ancak bu noktadan sonra biraz daha düşük risk olarak görüyorum bunu. Ama tabii ki virüse ne kadar çok fırsat verirsek o kadar mutasyona uğrama riski var.’’
