Alaturka demokrasi

Ülkemiz insanı yetmiş yıldan fazladır demokratik sistemimizin nasıl adım adım geliştiğini düşünerek övünür. Türkiye’nin 1946 yılında çok partili düzene geçmesi “nurlu ufuklara”ulaşacağımıza olan inancı arttırmıştır. Öyle ki 1950 genel seçimlerinde Adnan Menderes ve Celal Bayar önderliğindeki Demokrat Parti ezici çoğunlukla iktidar olduğunda “Demirkırat kazandı” naraları ortalığı yıkmıştır. Gelin görün ki ülkemin güzel insanları demokrasiyi hep seçimden seçime sandığa giderek oy vermekten ibaret sanmış, kendi oylarıyla iktidara oturttukları siyasilerden haklarını savunmalarını istemek akıllarının ucundan bile geçmemiştir. “Büyüklerimiz daha iyi bilir,” felsefesiyle bugünlere geldik. O büyükler kimlerse...

Demokratik seçimlerle iş başına getirdiğimiz son yirmi üç yılında kesintisiz Türkiye’yi yöneten AKP iktidarının siciline bakıyorum. Sadece bakmakla yetiniyorum. Bakmanın dışında bir eyleme kalkışacak olsam başıma türlü işler geleceğini adım gibi biliyorum.

Bu yazıyı yazdığım 1 Mayıs 2026 günü, sabah erkenden pencereden dışarı bakıyorum. Ana caddede inler ve cinler top oynuyor. Her yer polis barikatlarıyla kesilmiş. Neyse ki sokağa çıkma yasağı ilan etmemişler. Kaldırımda bir kaç kişi  yürüyor. Genç bir kız köpeğini gezdiriyor.

Televizyonda İstanbul Valililiği’nin 1 Mayıs için yaptığı açıklama duyuruluyor:

“Valiliğimizce Beyoğlu, Şişli, Fatih ve Beşiktaş ilçelerinde 1 Mayıs Cuma günü 00.01-23.59 saatleri arasında her türlü miting, basın açıklaması, açık yer toplantıları ile gösteri yürüyüşleri, çadır kurma, stand açma, oturma eylemi, imza kampanyası, anma töreni ve benzeri türdeki eylem ve etkinlikler yasaklanmıştır. “

Açıklamada, özellikle Avrupa yakasında neredeyse bütün yolların kapatıldığı, metronun  ise Şişhane, Taksim, Osmanbey metro istasyonlarında durmadan geçeceği belirtiliyor. Anadolu ve Avrupa yakasında vapur ve motor seferlerinin durdurulduğuna da dikkat çekildikten sonra, “1 Mayıs münasebetiyle toplu taşıma ücretsizdir,” deniliyor. Şaka mısınız? Hem toplu taşımayı neredeyse tümden yasakla, sonra da ücretsizdir diye ilan et!

2013’ten beri gösteri ve miting yapmanın yasaklandığı Taksim Meydanı’nda bu sefer de durum farklı değil. Meydanın her tarafı, İstiklal Caddesi ve öbür yollar polis barikatlarıyla çevrili. İktidar besbelli Gezi Parkı gösterileri fobisinden kurtulamıyor. 

Bir iktidar, milletin iradesiyle yönetime gelmekle övünürken halkından neden bu kadar korkar? En tepedekilerin söylemiyle “ileri demokrasiye ulaşan Türkiye”nin bugünkü genel görünümü budur. Demokrasinin tanımını bir kez daha hatırlatarak  yazıma son vereyim:

“Demokrasi, halkın egemenliği temeline dayanan, iktidarın seçilmiş temsilciler aracılığıyla veya doğrudan halk tarafından kullanıldığı yönetim biçimidir. Bu sistem özgür seçimler, eşitlik, ifade özgürlüğü ve hukukun üstünlüğü ilkelerini esas alır.

“Demokrasinin temel özellikleri ve unsurları:

“Halkın egemenliği: Yönetim gücü, kaynağını halktan alır.

“Seçimler ve temsil: Belirli aralıklarla yapılan, serbest ve genel oy hakkına dayalı seçimlerle temsilciler belirlenir.

“Temel hak ve özgürlükler: Toplanma, örgütlenme, ifade ve din özgürlüğü gibi haklar güvence altındadır.

“Hukukun üstünlüğü: Yönetenler ve yönetilenler hukuk kurallarına uymakla yükümlüdürler.

“Azınlık hakları: Çoğunluğun yönetimi esas olsa da azınlık hakları korunur.”