Aksaray'da yaşayan yüzde 90 görme engelli Dr. Öğretim Üyesi Önder İşlek, noterlik hizmeti almak istediği sırada karşılaştığı ayrımcı tutumu yargıya taşıdı. Vekaletname düzenletmek için gittiği noterlikte, görme engelli olduğu gerekçesiyle yanında iki şahit bulundurması gerektiği belirtilerek işlemi reddedilen İşlek, hukuk mücadelesini Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) nezdinde zaferle sonuçlandırdı.
Danıştay kararı görmezden gelindi
İşlek, noterin kendisine sunduğu 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 89'uncu maddesi ve Türkiye Noterler Birliği'nin eski genelgelerine dayanan 'iki şahit' şartının güncel mevzuatla bağdaşmadığını savundu. Danıştay 8'inci Dairesi'nin 2024 yılındaki kararıyla, görme engelli bireylerin noter işlemlerinde tanık bulundurma zorunluluğunun kaldırıldığını belirten İşlek, noterin bu kararı uygulamaması üzerine savcılığa suç duyurusunda bulundu. Savcılık ve hakimlik aşamalarında sonuç alamayan İşlek, konuyu TİHEK'e taşıyarak ayrımcılık iddiasıyla şikayetçi oldu.
TİHEK'ten ayrımcılık tespiti
TİHEK tarafından yapılan incelemede, noterin tutumunun nesnel ve makul bir gerekçeye dayanmadığı vurgulandı. Kurum, söz konusu uygulamanın engelli bireylerin bağımsız hareket etme kapasitesini ve bireysel özerkliğini yok sayan, kalıp yargılara dayalı bir ayrımcılık olduğuna hükmetti. Bu gerekçeyle notere 200 bin TL idari para cezası uygulanmasına karar verildi.
Emsal niteliğinde bir karar
Kararı değerlendiren Dr. Öğretim Üyesi Önder İşlek, bu sonucun sadece kendisi için değil, tüm engelli bireyler için önemli bir kazanım olduğunu ifade etti. İşlek, kamu kurumları ve özel sektörde engelli bireylerin hayatını zorlaştıran değil, kolaylaştıran bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini belirterek, bu kararın benzer mağduriyetlerin önüne geçmesini umduğunu dile getirdi.
