Brezilya’dan bildiriyorum…
İnsan eliyle yaratılmış bir orman Tijuca ormanları, Brezilya’da. Dünyadaki insan eliyle yapılan tek tropikal orman. 170 yıl önce başlayan projenin sonunda oluşan ormanın yüzde 50’lik kısmı 1961 yılında Ulusal Park İlan edilmiş. Aynı yıl yani 1961 yılında Ulusal Park ilan edilen bir başka orman ise Bursa Uludağ Ormanı. Tijuca ormanları her geçen gün alınan yeni önlemleri ile daha da korunmaya çalışılıyor. Uludağ Ormanı hakkında ise yeni bir kanun çıkarılarak Alan Başkanlığı yetkisine geçme kararı alındı. Yani Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlandı. Yani artık milli park koruma statüsünde değil. Bundan böyle Uludağ hakkındaki kararlar Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilecek.
İki ormanın öyküsü var bugün köşemde. Biri Türkiye’nin çok uzağında Brezilya’nın Tijuca şehrindeki 8 bin 154 dönüm üzerine, hükümet projeleri ve kararları ile insanların yarattığı bir orman. Bu hafta ordaydım ve gerçekten olağan üstü bir projenin içinde buldum kendimi. Diğeri Türkiye’nin yeşil (eskidendi) Bursa’sının simgesi olmuş 1320 bitki türüne sahip (2 bin hektar) 20 bin dönüm üzerindeki Allah vergisi Uludağ Ormanı. Annem ve babam Bursalı olduğu için küçük yaşlardan beri sık sık gittiğim, çocukluğumun piknik ve oyun alanı.
Ormanlar, İklim Krizi’nin en büyük düşmanlarıdır. Yuttukları karbon ve doğaya bıraktıkları oksijen sebebi ile. Brezilya’daki doğal yağmur ormanları, Amazon Ormanları dünyanın en büyük karbon yutan alanlarıdır. Gerçi bu ormanlar da ülkenin bir önceki yönetimi nedeniyle ciddi tehlike altında ancak yeni hükümet lideri Lula da Silva’nın Amazonları kurtarma sözü var çok şükür. Bu ülkede var olan bir başka orman ise dünyaya umut veren bir proje. Hikayesi ise yüzyıllar öncesine dayanıyor.
1729 yılına kadar Brezilya’nın Tijuca bölgesindeki orman içindeki ağaçlar, hayvanlar, bitkiler kendi halinde yaşarlarken Portekizli gezginler ellerindeki bir takım tohumlarla bu bölgeye gelirler. Etiyopya’dan getirdikleri tohumlar kahve çekirdekleridir. Bu bölgede birkaç ağaç yok ederek o tohumları ekerler. Tohumlar müthiş gelişir ve harika bir kahve elde ederler. Böyle olunca ormandaki ağaçlar birer birer kesilerek o koca alan kahve tarlalarına dönüştürülür. Tijuca’da yetişen kahve Brezilya’nın en iyi kahvesi olur. 1800’lü yıllara gelindiğinde Tijuca, Brezilya’nın kahve arazisi olmuştur. Kahvenin, Rio şehrinin ekonomik gelişimindeki payı bir hayli yüksektir.
