Türkiye genelindeki yapı stokunun depreme dayanıklılığı konusunda uzmanlardan önemli bir uyarı geldi. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, ülke genelinde aktif olarak kullanılan 26 milyon konutun önemli bir kısmının risk taşıdığını belirterek, özellikle 1980 ile 2000 yılları arasında inşa edilen çok katlı binaların durumunun endişe verici olduğunu ifade etti. Çak, bu yapıların deprem performans analizlerinin bir an önce yapılması gerektiğini vurguladı.
Bina yaşı tek başına belirleyici değil
Hıdır Çak, bina yaşının tek başına bir yapının güvenli olup olmadığını kanıtlamadığını ancak 1998 deprem yönetmeliği öncesinde inşa edilen, elle beton dökülmüş ve ağır çıkmaları bulunan çok katlı yapıların ciddi risk barındırdığını belirtti. TÜİK verileri ve son beş yılda eklenen yeni yapılarla birlikte Türkiye'de toplam 36 milyon konut bulunduğunu, bunların 26 milyonunun aktif kullanıldığını hatırlatan Çak, bu havuzun yaklaşık 6 milyonluk kısmının öncelikli olarak denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Güçlendirme veya kentsel dönüşüm şart
Riskli olduğu değerlendirilen binalar için izlenmesi gereken yol haritasını çizen Çak, ön incelemelerin ardından karot ve profometre gibi teknik yöntemlerle laboratuvar verilerinin toplanması gerektiğini belirtti. Bilgisayar ortamında yapılacak modellemelerle deprem performans analizlerinin çıkarılacağını ifade eden Çak, riskli çıkan binaların güçlendirilmesi, maliyetin yüksek olduğu durumlarda ise yıkılarak yeniden yapılması gerektiğini savundu. Özellikle yoğun riskli yapıların bulunduğu bölgelerde ada veya mahalle bazlı kentsel dönüşüm projelerinin hayata geçirilmesinin hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.
