Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği için aday gösterdiği Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu, geçen cuma günü BM Genel Kurul üyelerinin temsilcileri karşısında düzenlenen toplantıda soruları yanıtladı. “Etkileşimli diyalog” adı verilen oturumda Yunanistan ve Güney Kıbrıs temsilcilerinin Türkiye ile yaşadıkları sorunları gündeme taşıyan sorularına muhatap olan Sinirlioğlu, sakin tavrı ve verdiği net yanıtla dikkat çekti.
Sinirlioğlu, “Burada ülkemi temsilen değil ülkemin adayı olarak bulunuyorum” diyerek adaylık sürecindeki konumunu vurguladı.
Hâlihazırda Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Başkanlığı görevini yürüten deneyimli diplomat, BM Genel Sekreteri seçilmesi durumunda bağımsızlık, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine bağlı kalacağına ilişkin güvence verdi. Sinirlioğlu, “Bana yol gösterecek tek şey, Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukuk olacaktır” ifadelerini kullandı.
Yunanistan'ın tarafsızlık eleştirisine yanıt verdi
Yunanistan temsilcisi Aglaia Balta, Libya ile Türkiye arasında imzalanan deniz yetki anlaşmasını gündeme getirerek Sinirlioğlu'nun tarafsızlığına ilişkin soru yöneltti.
Bu soruya yanıt veren Sinirlioğlu, Yunanistan ve Türkiye'nin adayları üzerinde karşılıklı uzlaşı sağlanmasının ardından Aralık 2024'te kendisinin AGİT Genel Sekreterliği'ne, Yunan bir meslektaşının ise teşkilatın önemli bir biriminin başına oy birliğiyle seçildiğini hatırlattı.
Sinirlioğlu, uluslararası görevlerde tarafsızlığını koruyabildiğini vurgulayarak, “Tarafsız ve bağımsız bir uluslararası kamu görevlisi olabileceğimi defalarca kanıtladım” dedi.
Güney Kıbrıs temsilcisinin sorularını yanıtladı
Toplantıda söz alan Güney Kıbrıs temsilcisi Maria Michail de Sinirlioğlu'na, Güney Kıbrıs'ın egemenliğine ilişkin tutumu başta olmak üzere çeşitli sorular yöneltti.
Her bireyin ulusal bir kimliğe sahip olduğunu belirten Sinirlioğlu, uluslararası görevlerde ise tarafsızlığın temel ilke olması gerektiğine dikkat çekti. Bu kapsamda, 1961 yılında uçak kazasında hayatını kaybeden ve ölümünden sonra Nobel Barış Ödülü alan tek kişi olan eski BM Genel Sekreteri Dag Hammarskjöld'ün tarafsızlık konusundaki sözlerini de hatırlattı.
İsveçli diplomatın yaklaşımını aktaran Sinirlioğlu, “Tarafsız insan diye bir şey yoktur; ancak dürüstlüğe sahipseniz, tarafsız eylem diye bir şey vardır” ifadelerini kullandı.
Yeni BM Genel Sekreteri nasıl seçilecek?
Aralık ayı sonunda görev süresi dolacak olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yerine gelecek ismin belirlenmesi için adaylar, etkileşimli diyalog toplantılarında çeşitli sorulara yanıt veriyor. Bu oturumlarda adayların diplomatik deneyimlerinin yanı sıra liderlik potansiyelleri, kriz yönetimi becerileri ve farklı alanlardaki yetkinlikleri değerlendiriliyor.
Genel Sekreterlik yarışında şu ana kadar beşi kadın olmak üzere sekiz aday bulunuyor. Seçim sürecinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) açık ve kapalı oylamaları sonucunda üzerinde uzlaşma sağlanan adayın ismi Genel Kurul'a sunuluyor. Son aşamada Genel Kurul'da oylama yapılıyor.
Ancak adayın öncelikle Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi olan İngiltere, ABD, Çin, Rusya ve Fransa'nın vetosuyla karşılaşmaması gerekiyor. Ayrıca konseyin geri kalan 10 üyesinin çoğunluğunun desteğini alması şartı aranıyor.
Şimdiye kadarki oylamalarda Kosta Rikalı Rebeca Grynspan yarışı önde götürüyor gibi görünse de adaylardan hiçbiri salt çoğunluğu sağlayamadı. Bir sonraki oylamanın 12 Kasım'da açık oylama yöntemiyle yapılması planlanıyor.
Feridun Sinirlioğlu kimdir?
Dışişleri Bakanlığı bünyesinde yaklaşık 40 yıldır çeşitli görevlerde bulunan Feridun Sinirlioğlu, AGİT Başkanlığı görevinden önce de önemli diplomatik sorumluluklar üstlendi.
Sinirlioğlu'nun daha önce görev yaptığı makamlar şöyle:
- BM Afganistan Özel Koordinatörü: 2023-2024 yıllarında BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirilen Afganistan'a ilişkin bağımsız değerlendirme sürecinde görev yaptı.
- Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi: 2016-2023 yılları arasında görev aldı.
- Dışişleri Bakanı: 2015 yılında bakanlık görevini yürüttü.
- Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı: 2009-2015 döneminde görev yaptı.
Feridun Sinirlioğlu, 30 Ekim'de Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmen aday gösterildi.
