Türkiye, fiziksel kimlik ve resmi belge taşıma ihtiyacını azaltacak ulusal dijital kimlik cüzdanı için ilk testlere 2027 yılında başlayacak. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan bilgilere göre hazırlanacak ilk prototip, seçilecek pilot bir üniversitede öğrenciler ve akademisyenlerin kullanımına sunulacak.
Fiziksel belge taşıma zorunluluğu azalacak
e-Devlet üzerinden çok sayıda kamu hizmetine dijital ortamda erişilebilmesine rağmen noter, bankacılık ve resmi kurum başvuruları gibi işlemlerde fiziksel T.C. Kimlik Kartı ibrazı halen gerekebiliyor.
Ulusal dijital kimlik cüzdanı projesiyle vatandaşların resmi belgelerini akıllı telefonlarında güvenli şekilde taşıması ve ihtiyaç duyulduğunda dijital ortamda kimlik doğrulaması yapabilmesi hedefleniyor.
Projenin yürütücülüğünü Siber Güvenlik Başkanlığı üstleniyor. İçişleri Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının ortak çalışmasıyla geliştirilecek altyapının yüksek güvenlik standartlarına sahip olması planlanıyor.
Sistemin genel kullanıma ne zaman açılacağı ve kapsamlı teknik yol haritasının hangi aşamalardan oluşacağı ise ilerleyen süreçte netleşecek.
İlk aşamada hangi belgeler dijitalleşecek?
Ulusal dijital cüzdan projesinin başlangıçta tüm resmi belgeleri tek seferde sisteme dahil etmek yerine modüler şekilde ilerlemesi planlanıyor. 2027’deki pilot uygulamada öne çıkacak belgeler arasında şunlar bulunuyor:
- T.C. Kimlik Kartı: Biyometrik ve çip tabanlı verilerin doğrulanabildiği güvenli dijital kimlik bilgisi.
- Yükseköğretim diplomaları ve öğrenci belgeleri: Üniversitelerde kayıt, sınav ve giriş-çıkış işlemleri gibi süreçlerde kullanılabilecek resmi belgeler.
Testler üniversite kampüsünde başlayacak
Hazırlanan ilk çalışan modelin 2027 yılında pilot olarak belirlenecek bir yükseköğretim kurumunda öğrenciler ve akademisyenler tarafından kullanılması planlanıyor.
Sistem; kampüs giriş-çıkışları, sınavlarda kimlik kontrolleri ve öğrenci işleri gibi süreçlerde test edilecek. Pilot uygulamayla dijital kimlik cüzdanının günlük kullanım deneyiminin yanı sıra güvenlik açıklarının da tespit edilmesi amaçlanıyor.
Testlerin başarılı olması halinde sisteme farklı kamu belgelerinin eklenerek dijital cüzdanın kapsamının genişletilmesi bekleniyor.
Dünyada dijital kimlik uygulamaları yaygınlaşıyor
Dijital kimlik uygulamaları dünya genelinde de hız kazanıyor. Avrupa Birliği tarafından geliştirilen EUDI Wallet dijital imza ve sınır ötesi kimlik doğrulama imkanları sunmayı hedeflerken, Estonya “e-Eesti” platformuyla çok sayıda kamu hizmetini dijital ortamda yürütüyor.
Danimarka’da ise MitID altyapısı kamu hizmetlerinin yanı sıra internet bankacılığı girişlerinde de kimlik doğrulama amacıyla kullanılıyor.
Türkiye’nin mevcut e-Devlet altyapısının geniş kullanıcı tabanı ve kamu kurumları arasındaki entegrasyon kapasitesinin, ulusal dijital kimlik cüzdanının yaygınlaştırılmasını kolaylaştırabileceği değerlendiriliyor.
Yeni sistemin ilerleyen aşamalarda bankacılık, ulaşım ve noterlik gibi alanlarla doğrudan entegre edilmesi planlanıyor.
