Economist İstihbarat Ünitesi’nin (The Economist Intelligence Unit) değerlendirmesine göre, Türkiye demokrasisi; Uganda, Tunus, Bangladeş ve Bolivya gibi ülkelerin gerisinde kaldı.
Raporda, dünyanın en demokratik ülkesi bir kez daha Norveç seçilirken, onu Yeni Zelanda, İzlanda ve İsveç takip etti. Demokrasi durumunun en kötü olduğu ülkeler ise kapalı komünist rejime sahip Kuzey Kore, cunta yönetimindeki Myanmar ve Taliban’ın kontrolündeki Afganistan olarak listelendi. Listenin son üç sırası, 2021 raporunda da aynıydı.
Ülkelerin, tam demokrasi, kusurlu demokrasi, hibrit demokrasi, ve otoriter rejim olarak kategorize edildiği raporda, Türkiye, hem demokratik hem de otokratik öğeler bulunduran, ”hibrit rejim” kategorisinde yer aldı.
Türkiye’ye farklı dallarda verilen puanlar şöyle (10 üzerinden)
1- Seçim süreci ve çoğulculuk: 3.502- Hükümetin işleyişi: 5.003- Siyasal katılım: 5.564- Siyasal kültür: 5.635- Sivil özgürlükler: 2.06Genel Puan: 4.35
Raporda, coğrafi bakımdan, ”Batı Avrupa ülkeleri” arasında listelenen Türkiye, bu kategoride, ’hibrit demokrasi’ye sahip olan tek ülke olarak son sırada bulunuyor. Türkiye’ye demokrasi endeksi en yakın olan Batı Avrupa ülkesi ise 7.38 ortalama puan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi oldu.
Türkiye, 2019’da endekste 110. sıraya kadar gerilemişti, ancak o yıl, 4.37 ile 2022’de olduğundan daha yüksek bir genel puana sahipti. Türkiye, 2021’de de 4.35 puan ile 103. sırada yer almıştı.
”Türkiye’nin demokratik değerleri erimeye devam ediyor”
Economist İstihbarat Ünitesi, Türkiye ile ilişkin değerlendirmesinde ülkede demokratik değerlerin erimeye devam ettiğini vurguladı.
İlgili bölümde Türkiye’nin 2012’de 5.76’lık genel puana sahip olduğu hatırlatılırken, 10 yılda ülkenin 1.41 puan gerilediğine dikkat çekildi. Araştırmacılar, gerilemenin Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, giderek otokratlaşmasını yansıttığı değerlendirmesinde bulundu.
Economist İstihbarat Ünitesi, Erdoğan’ın 2022’de medya, muhalefet ve halk arasındaki rahatsızlık üzerindeki baskısını artırdığı değerlendirmesinde bulunurken, ”Zaten puanı her kategoride düşük olduğu için Türkiye daha fazla gerilemedi” ifadelerini kullandı.
Araştırmacılar, iktidarın 2022’deki baskı hamlelerine örnek olarak, ”dezenformasyon” yasasını gösterdi.
Türkiye’de demokrasinin durumu, The Economist’e kapak olmuştu
The Economist, 21 Ocak sayısında Erdoğan ile AK Parti iktidarına dair özel, kapsamlı bir dosya yayımlamıştı. Sayıya, ”Türkiye, diktatörlüğün eşiğinde: Erdoğan’ın İmparatorluğu üzerine özel bir rapor” başlığı verilmişti.
Başyazıda, ”Türkiye’nin topyekûn bir diktatörlüğe dönüşmenin eşiğinde olduğunu” belirten The Economist, batılı liderlere, Erdoğan’ın, ”anti-demokratik” hamlelerine karşı daha yüksek sesle konuşma çağrısı yaparak, ”Erdoğan’ı uçurumun kenarından çekmek için geç değil” ifadelerini kullanmıştı.
