Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025’in son aylarında kabul edilen yasa, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte SGK’ye borcu bulunan ve kurumdan aylık alan yurttaşlar için yeni bir dönem başladı. Buna göre SGK alacakları, hak sahiplerinin maaşlarından otomatik olarak tahsil edilecek.
Yeni düzenleme kapsamında prim borcu, genel sağlık sigortası borcu veya idari para cezası bulunan kişilerin emekli, malul, vazife malulü, dul ve yetim aylıklarından yüzde 25’i geçmemek şartıyla kesinti yapılabilecek. Uygulamanın teknik detayları ve usul esasları SGK tarafından belirlenecek.
Kamuoyunda “dul ve yetim aylığı” olarak bilinen ölüm aylıkları, vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda bağlanıyor. Çocuklarıyla birlikte aylık alan eşlere yüzde 50, çocuk yoksa yüzde 75 oranında ödeme yapılıyor. Çocukların hak sahipliği ise yaş, eğitim, evlilik ve sigortalı çalışma durumuna göre değişiyor. Bazı özel koşullarda anne ve baba da bu aylıktan yararlanabiliyor.
Uzmanlara göre primlerin eksik yatırıldığı ya da erken ölümle sonuçlanan dosyalarda bağlanan aylıklar zaten düşük seviyelerde kalıyor. Yeni kesinti uygulaması, bu nedenle özellikle dar gelirli dul ve yetimler açısından ciddi bir gelir kaybı riski yaratıyor.
Mevcut uygulamada en düşük ölüm aylıkları; yüzde 25 hisseyle 5 bin TL, yüzde 50 hisseyle 10 bin TL, yüzde 75 hisseyle ise 15 bin TL seviyesinde bulunuyor. Yeni düzenlemeyle bu tutarların yüzde 25’ine kadar kesinti yapılabilecek.
Örneğin, 5 bin lira yetim aylığı alan bir çocuğun SGK borcu varsa, aylık 1.250 TL kesinti uygulanabilecek ve eline geçen tutar 3.750 TL’ye düşecek. Yüzde 75 oranında dul aylığı alan bir eşten ise 3.750 TL kesilebilecek. Bu durumda aylık gelir 11.250 TL olacak.
1 Ocak 2026 itibarıyla başlayan uygulama, özellikle ölüm aylığıyla geçimini sağlayan milyonlarca dul ve yetimi yakından ilgilendiriyor. SGK’nin yayımlayacağı ikincil düzenlemeler, kesintilerin kapsamını ve uygulamanın etkisini önümüzdeki dönemde daha da netleştirecek.
