TCMB'nin "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyi değerlendiren İTO Başkanı Şekib Avdagiç, yapılan değişikliğin en önemli yanının döviz almama taahhüdünün kaldırılması olduğuna dikkat çekti. Mevcut sistemde firmaların döviz dönüşümü sırasında bir ay boyunca döviz alımı yapmayacaklarına dair taahhüt vermek zorunda kaldığını hatırlatan Avdagiç, bu durumun özellikle ithal girdi kullanan üreticiler açısından büyük bir kısıtlama yarattığını ifade etti.
Bilanço temelli değerlendirme dönemi
Yeni düzenlemeyle getirilen döviz pozisyonu ölçütünün yasaklayıcı bir yaklaşım yerine bilanço temelli bir değerlendirmeye dayandığını belirten Avdagiç, bu adımın ticari hayatın dinamikleriyle daha uyumlu olduğunu söyledi. Düzenlemenin ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredileriyle aynı çerçevede kurgulanmasını da olumlu bulduklarını dile getiren Avdagiç, bunun firmaların uyum maliyetlerini azaltacağına işaret etti. Geçtiğimiz dönemde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın İTO ziyareti ve TCMB Başkanı Fatih Karahan ile yapılan görüşmelerde döviz dönüşüm desteğinin sadeleştirilmesi beklentisini ilettiklerini aktaran Avdagiç, yüzde 3'lük destekten yararlanabilmek için getirilen kısıtlar ve ilave taahhütler yüzünden ihracatçıların büyük bir bölümünün bu imkandan faydalanamadığı gerçeğini yetkililerle paylaştıklarını hatırlattı.
KOBİ'ler için önemli bir kazanım
Yeni tebliğ ile birlikte, aracı ihracatçıların katma değere dayalı limitlerini doldurmalarının ardından, katma değeri yüksek üretim yapan tedarikçiler adına da döviz dönüşüm işlemi gerçekleştirebileceğini belirten Avdagiç, desteğin doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacağını vurguladı. Bu düzenlemeyle üretim yapmasına rağmen doğrudan ihracat gerçekleştirmeyen küçük ve orta ölçekli sanayi işletmelerinin de ilk kez sistemin içine dahil edildiğine dikkat çeken Avdagiç, üyelerinin büyük bölümünü KOBİ'lerin oluşturduğu İTO ve İstanbul'un genel üretim yapısı açısından bunun çok önemli bir kazanım olduğunu ifade etti.
İş dünyasının nihai beklentisi
Kamu kaynağının doğrudan üretim yapan ve istihdam sağlayan firmalara yönlendirilmesini sağlayan bu adımları son derece yerinde bulduklarını belirten Avdagiç, düzenlemenin büyük bir kısmının 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe gireceğini ve uygulamanın ayrıntılarının yayımlanacak Uygulama Talimatı ile netleşeceğini sözlerine ekledi. Avdagiç, TCMB'nin yeni döviz dönüşüm düzenlemesini genel hatlarıyla memnuniyetle karşıladıklarının altını çizerek, "Bundan sonraki süreçte iş dünyamızın nihai beklentisi, yüzde 35'lik ihracat bedeli satış zorunluluğunun tamamen kaldırılmasıdır." değerlendirmesinde bulundu.
