Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, temmuz ayında üretici ve market fiyatları arasındaki makasın korunmaya devam ettiğini belirterek tarımsal ürünlerdeki fiyat hareketliliklerini değerlendirdi. Temmuz ayında takibe alınan 39 market ürününün 19'unda fiyat artışı kaydedilirken, 20 üründe ise fiyat düşüşü gözlendi.
Markette rekor sivri biberde, karpuz ise ucuzladı
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki fiyat artışını yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates izledi. Buna karşılık markette fiyatı en çok gerileyen ürün yüzde 49'luk düşüşle karpuz oldu. Karpuzdaki ucuzlamayı yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti takip etti.
Havuç tarladan markete 5,6 kat pahalanıyor
Üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün yüzde 461,2 ile havuç olarak kayıtlara geçti. Havucu yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz izledi.
Bu oranlarla birlikte havuç markette üretici fiyatının 5,6 katına, elma 5,4 katına, yeşil mercimek 3,4 katına, kabak ise 3,3 katına satıldı. Tarlada 11 lira olan havuç markette 61,73 liraya, 18,75 lira olan elma 102,07 liraya, 24,21 lira olan yeşil mercimek 81,50 liraya, 17,64 lira olan kabak 58,49 liraya ve 6,82 lira olan maydanoz 21,79 liraya ulaştı.
Üreticide en çok soğan zamlandı, havuç geriledi
Temmuz ayında üretici fiyatlarında incelenen 31 ürünün 8'inde fiyat artışı yaşanırken, 16 üründe düşüş görüldü, 7 üründe ise fiyatlar sabit kaldı. Üretici düzeyinde en büyük fiyat artışı yüzde 52,9 ile kuru soğanda yaşanırken, en fazla fiyat düşüşü yüzde 51,1 ile havuçta gerçekleşti.
Fiyat dalgalanmalarının arkasındaki arz-talep dengesi
Fiyatlardaki değişimin nedenlerini aktaran TZOB Başkanı Bayraktar, Çukurova Bölgesi'nde yazlık kuru soğan hasadının tamamlanması ve İç Anadolu'da erkenci çeşitlerin henüz yeni başlaması nedeniyle piyasada arz daralması yaşandığını, bu durumun üretici fiyatlarını yükselttiğini bildirdi.
Kıyı kesimlerde sera üretiminin sona ermesiyle sivri biber ve domateste, sezon sonuna yaklaşılmasıyla da çilekte arzın azaldığına dikkat çekildi. İlkbahar yağışlarının patateste bozulmalara yol açarak arza darbe vurması da fiyatları yukarı çeken bir diğer unsur oldu. Öte yandan yayla üretiminin devreye girmesiyle kabak, salatalık ve patlıcanda arzın artması, mevsimsel olarak talep zayıflığı yaşayan havuç, yeşil mercimek ve karpuzda fiyatların gerilemesine yol açtı.
