Türkiye genelinde yükseköğretim seviyesindeki kadın öğrenci sayısı, son beş yılda sergilediği istikrarlı artışla akademik yapıyı dönüştürmeye devam ediyor. YÖK’ün bugün (11 Şubat 2026) yaptığı açıklamaya göre, 2020 yılında yüzde 49,1 olan kadın öğrenci oranı, 2025 akademik yılı itibarıyla yüzde 53,2 seviyesine yükseldi. Toplam 6 milyon 837 bin 313 öğrencinin 3 milyon 634 bin 91’ini kadınlar oluşturdu.
Lisans ve ön lisans düzeyindeki veriler de bu artışı destekliyor. 2020'de yüzde 51,6 olan ön lisans kadın öğrenci oranı yüzde 54,4'e, lisans düzeyindeki oran ise aynı dönemde yüzde 47,5'ten yüzde 52,4'e çıkarak erkek öğrenci sayısını geride bıraktı.
Doktora düzeyinde tarihi eşik
Yükseköğretimin en üst kademesi olan doktora programlarında bu yıl dikkat çekici bir ilk yaşandı. 2020 yılında yüzde 47,7 olan kadın doktora öğrencisi oranı, 2025’te yüzde 51,3’e ulaşarak ilk kez erkeklerin önüne geçti. Yüksek lisans programlarında da benzer bir eğilimle kadın oranı yüzde 50,6’ya yükseldi. Bu artışta, 2023 yılından itibaren hayata geçirilen ve 34 yaş üstü kadınlara tanımlanan ek kontenjan gibi pozitif ayrımcılık uygulamalarının etkili olduğu belirtiliyor.
Akademik kadroda kadın imzası
Kadınların eğitimdeki bu baskınlığı, üniversitelerin akademik kadrolarına da doğrudan yansıdı. Türkiye genelindeki toplam 185 bin 188 akademisyenin yüzde 46,8’ini kadınlar oluşturuyor. Özellikle araştırma görevlileri arasında kadın oranı yüzde 55’e ulaşırken, öğretim görevlisi kadrosunda bu oran yüzde 52,1 olarak kaydedildi. Üst akademik unvanlarda da yükseliş trendi sürüyor; kadın profesör oranı yüzde 34,9’a, kadın doçent oranı ise yüzde 43,3’e ulaştı.
Fırsat eşitliği ve akademik çalışmalar
Yükseköğretimdeki bu sayısal artış, bilimsel çalışmalara da konu oldu. Güncel verilere göre, son bir yıl içerisinde "insan hakları" alanında 6 bin 439, "kadın hakları" alanında 1.654 ve "kadına yönelik şiddet" başlığında 5 bin 384 akademik çalışma gerçekleştirilerek bu alanlardaki toplumsal farkındalığın bilimsel temelleri güçlendirildi.
