İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, bakanlarından ABD Başkanı Donald Trump'ı şahsi olarak eleştirmemelerini istediği iddia edildi. İsrail merkezli i24NEWS haber sitesinin, ismini açıklamayan üst düzey İsrailli yetkililere dayandırdığı habere göre Netanyahu, Washington ile Tahran arasında varılan son mutabakatın ardından kabinesinde yükselen çatlak sesleri bastırmaya çalışıyor. İsrail siyasetinde infiale yol açan ABD-İran yakınlaşmasına yönelik tepkilerin, iki ülke arasındaki stratejik ittifaka kalıcı zarar vermesinden endişe ediliyor.
Washington'ın İran politikasına yönelik derin endişeler
İsrail basınında yer alan analizlere göre, Tel Aviv’deki karar alıcılar Trump yönetiminin ve müzakere ekibinin Ortadoğu realitesini yanlış okuduğunu düşünüyor. Trump'ın İran ve Hizbullah’ı motive eden ideolojik yapıyı tam olarak kavrayamadığı ve Şii siyasetinin kodlarına hakim olmadığı için Tahran rejiminin nihai hedeflerini gözden kaçırdığı iddia ediliyor. İsrail, İran'ın bu mutabakatı nükleer programı ile bölgesel müttefiklerine verdiği destekte sembolik tavizler karşılığında ekonomisini düzlüğe çıkarmak ve askeri kapasitesini tahkim etmek için taktiksel bir manevra olarak kullanmasından derin endişe duyuyor.
Trump ve Vance'ten Tel Aviv'e salvolar
ABD ile İran arasında imzalanan İslamabad Mutabakatı (MoU), İsrail iç siyasetinde de adeta deprem etkisi yarattı. Eski Başbakan Naftali Bennett ve ana muhalefet lideri Yair Lapid gibi isimler anlaşmayı Netanyahu’nun en büyük dış politika başarısızlığı olarak nitelendirirken, kabinenin aşırı sağcı kanadı da Trump’a yönelik eleştirilerini artırmıştı. Ancak ABD kanadından gelen sert yanıtlar Tel Aviv'de adeta şok etkisi yarattı. Trump, Axios portalına verdiği röportajda "Donald Trump olmasaydı, İsrail yerle bir olmuştu" diyerek rest çekerken; Başkan Yardımcısı JD Vance de İsrail'i koruyan silahların üçte ikisinin Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla üretildiğini hatırlatarak, "İsrail hükümetinin kabinesinde olsam, dünyada elimde kalan tek güçlü müttefike saldırmazdım" ifadelerini kullanmıştı.
Krizin büyümesini önleme çabası
İsrail'in önde gelen gazetelerinden Yedioth Ahronoth'un da aktardığı üzere, Vance'in bu çıkışı İsrail siyasi çevrelerinde ciddi bir endişe dalgasına yol açtı. ABD'nin askeri yardımları gözden geçirebileceği imasında bulunması üzerine Netanyahu hükümeti, Trump yönetimiyle aradaki uçurumu daha da derinleştirmemek adına resmi bir yanıt vermemeyi ve sessizliğini korumayı tercih etti. Netanyahu'nun bakanlarına yönelik son "eleştirmeyin" talimatının da bu diplomatik hasar kontrol stratejisinin bir parçası olduğu belirtiliyor.
