Avrupa Birliği (AB) Konseyi, iltica başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini amaçlayan yeni düzenlemeleri resmi olarak onayladı. Karar kapsamında, AB genelinde uygulanacak bir “güvenli menşe ülkeler listesi” oluşturulurken, “güvenli üçüncü ülke” uygulamasının kapsamı da netleştirildi.
Güvenli Menşe Ülkeler Listesi Açıklandı
Yeni düzenlemeye göre Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Hindistan, Kosova, Fas ve Tunus, AB düzeyinde “güvenli menşe ülkeler” olarak belirlendi. Bu liste, üye ülkelerin söz konusu ülke vatandaşlarının yaptığı uluslararası koruma başvurularını daha hızlı ve verimli şekilde değerlendirmesine imkan tanıyacak.
Ayrıca AB’ye aday ülkeler de belirli koşulların bulunmaması halinde “güvenli menşe ülke” kabul edilecek.
Aday Ülkeler İçin Belirlenen Koşullar
AB Konseyi’nin açıklamasına göre aday ülkelerin “güvenli” sayılabilmesi için bazı kriterler aranacak. Bu kriterler arasında:
Uluslararası veya iç silahlı çatışma durumu bulunmaması,
AB’nin temel hak ve özgürlüklerle ilgili yaptırım uygulamaması,
Üye ülkelerde olumlu iltica kararlarının yüzde 20’nin üzerinde olmaması yer alıyor.
Üye ülkeler, AB listesine ek olarak ulusal düzeyde kendi ek güvenli ülkeler listelerini oluşturmaya devam edebilecek.
“Güvenli Üçüncü Ülke” Uygulaması
Yeni düzenlemeyle birlikte “güvenli üçüncü ülke” mekanizması da genişletildi. Buna göre, bir iltica başvurusu esas incelemeye alınmadan reddedilebilecek.
Başvuru sahibinin AB dışındaki güvenli bir ülkede koruma talep edebilecek durumda olması halinde başvuru “kabul edilemez” sayılabilecek.
Reddetme İçin Üç Gerekçe
Üye ülkeler, iltica başvurusunun kabul edilemez sayılması için şu gerekçelerden birini kullanabilecek:
Başvuru sahibi ile güvenli üçüncü ülke arasında bağlantı bulunması,
Başvuru sahibinin AB’ye ulaşmadan önce güvenli ülkeden transit geçmesi,
Güvenli ülke ile anlaşma veya düzenleme bulunması.
Yürürlük Tarihi
AB’nin iltica sisteminde önemli değişiklikler getiren yeni düzenleme, 2 Haziran 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.