Florida Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, sivrisineklerin beslendikleri bölgelerdeki ekolojik çeşitliliği neredeyse eksiksiz biçimde ortaya koyabildiğini gösterdi. Çalışma, sivrisineklerin yalnızca hastalık taşıyıcıları değil, aynı zamanda biyoçeşitliliğin izlenmesinde güçlü birer bilimsel araç olabileceğini ortaya koyuyor.
Entomolog Lawrence Reeves liderliğindeki araştırma ekibi, Florida’daki 10 bin 900 hektarlık bir koruma alanında sekiz ay boyunca saha çalışması yürüttü. Bu süreçte 21 farklı türe ait 50 binden fazla sivrisinek toplandı. Araştırmacılar, birkaç bin dişi sivrisineğin vücudundaki kan örneklerini analiz ederek, bölgedeki canlı çeşitliliğine dair dikkat çekici bulgular elde etti.
Yapılan DNA analizlerinde, sivrisinek kanında en küçük kurbağalardan en büyük ineklere kadar çok sayıda canlının genetik izine rastlandı. Ekip, sivrisineklerden elde edilen DNA sayesinde 86 farklı hayvan türünü tanımlamayı başardı. Bu sayı, bölgede sivrisineklerin beslendiği bilinen omurgalı türlerinin yaklaşık yüzde 80’ine karşılık geliyor.
Araştırma sonuçları, ağaçlarda yaşayan canlılardan göçmen kuşlara, yerli türlerden istilacı ya da nesli tehlike altındaki hayvanlara kadar geniş bir tür yelpazesinin tespit edilebildiğini ortaya koydu. Büyük memeliler arasında yalnızca nesli tehlike altında olan Florida panteri ile köstebek gibi yer altında yaşayan bazı küçük canlıların izine rastlanmadı.
Bilim insanları, bu bulgular doğrultusunda sivrisinekleri “biyolojik DNA örnekleme makineleri” olarak tanımlıyor. Araştırmacılara göre bu yöntem, geleneksel saha çalışmalarıyla karşılaştırıldığında benzer derecede etkili sonuçlar sunuyor.
Biyoçeşitliliğin korunması açısından da umut vadeden çalışmada, fosilleşmiş sivrisineklerden anlamlı DNA dizileri elde etmenin hâlâ düşük bir ihtimal olduğu belirtilse de, modern sivrisinek örneklemesinin günümüzde yaşayan türlerin takibi için devrim niteliğinde olabileceği vurgulanıyor.
Mevcut biyoçeşitlilik izleme yöntemlerinin pahalı, zahmetli ve yüksek uzmanlık gerektirmesi, sivrisineklerden elde edilen DNA analizlerini düşük maliyetli ve yenilikçi bir alternatif haline getiriyor. Araştırmacı Hannah Atsma, biyoçeşitlilik kaybının kritik bir aşamaya ulaştığı günümüzde, modern teknolojilerle daha verimli tespit yöntemleri geliştirmenin hayati önem taşıdığını belirtiyor.
Sivrisineklerin ekosistemdeki bu beklenmedik rolü, nesli tükenmekte olan türlerin izlenmesi ve ekosistem yönetimi konusunda bilim dünyasına yeni bir yol haritası sunuyor.
