Şekersiz ve düşük kalorili ürünlerde kullanılan bazı tatlandırıcılarla ilgili yeni bir araştırma dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Şili Üniversitesi araştırmacılarının fareler üzerinde yaptığı çalışmada, sukraloz ve stevia tüketiminin bağırsak ve metabolizma üzerindeki bazı etkilerinin sonraki nesillerde de görülebildiği belirlendi.
Tatlandırıcıların etkileri sonraki nesillerde de görüldü
Frontiers in Nutrition dergisinde yayımlanan araştırmada 47 fare üç gruba ayrıldı. Bir gruba yalnızca su verilirken diğer gruplara insanların normal beslenme sırasında tüketebileceği miktarlara yakın seviyelerde sukraloz veya stevia içeren su verildi.
Araştırmacılar daha sonra fareleri iki nesil boyunca çoğalttı. İlk nesilden sonraki iki nesle herhangi bir tatlandırıcı verilmemesine rağmen, ilk grupta ortaya çıkan bazı değişikliklerin yavrularda ve ikinci nesilde de devam ettiği görüldü.
Kan şekeri ve bağırsak bakterileri incelendi
Çalışmada farelerin kan şekerini düzenleme yeteneği, bağırsak bakterileri ve metabolizma ile iltihaplanmayla bağlantılı bazı genleri incelendi.
Sukraloz tüketen farelerin ilk nesil erkek yavrularında kan şekerinin işlenmesinde bozulma belirtileri tespit edildi. İkinci nesilde ise sukraloz grubundaki erkek torunlarda ve stevia grubundaki dişi torunlarda açlık kan şekeri seviyelerinin daha yüksek olduğu belirlendi.
Her iki tatlandırıcının da bağırsak bakterilerinin yapısını değiştirdiği görüldü. Bağırsak sağlığı açısından önemli bazı yararlı maddelerin seviyelerindeki düşüşün ise sonraki iki nesilde de devam ettiği tespit edildi.
Sukralozun etkileri daha uzun sürdü
Araştırmada sukraloz ile stevia arasında da önemli bir fark ortaya çıktı. Sukralozun etkilerinin steviaya göre daha güçlü ve kalıcı olduğu belirlendi.
Sukraloz verilen farelerde potansiyel olarak zararlı bazı bağırsak bakterilerinin arttığı, yararlı bazı bakterilerin ise azaldığı görüldü. Ayrıca iltihaplanmayla bağlantılı bazı genlerin faaliyetinde artış, metabolizmayla ilişkili bazı genlerin faaliyetinde ise azalma tespit edildi.
Bu değişikliklerin bir bölümünün, ilk farelerin sukraloz tüketmesinden iki nesil sonra bile tespit edilebildiği belirtildi. Stevia da bazı değişikliklere yol açtı ancak bunların daha zayıf olduğu ve bir nesilden daha uzun sürmediği görüldü.
Uzmanlardan insanlarla ilgili önemli uyarı
Araştırmanın başyazarı Dr. Francisca Concha Celume, tespit edilen değişikliklerin metabolizma ve iltihaplanmayla bağlantılı erken biyolojik işaretler olabileceğini belirtti.
Farelerde diyabet gelişmediğini vurgulayan Concha Celume, söz konusu değişikliklerin belirli koşullarda metabolik sorunlara yatkınlığı artırıp artırmayacağının daha fazla araştırılması gerektiğini ifade etti.
Araştırmacılar, çalışmanın fareler üzerinde gerçekleştirildiğinin altını çizerek aynı sonuçların insanlar için de geçerli olduğunun henüz söylenemeyeceği uyarısında bulundu.
