İsveç’te yürütülen geniş kapsamlı bir araştırma, otizm tanısının kız çocuklarında erkeklere kıyasla daha geç konulduğunu ortaya koydu. Yaklaşık 2,7 milyon kişiyi kapsayan çalışma, erken yaşlardaki tanı farkının yetişkinlikte büyük ölçüde kapandığını gösteriyor.
2,7 milyon kişi incelendi
Karolinska Enstitüsü öncülüğünde yürütülen araştırmada, 1985 ile 2020 yılları arasında İsveç’te doğan yaklaşık 2,7 milyon kişi incelendi. Bu grubun yüzde 2,8’ine, iki ile 37 yaşları arasında otizm tanısı konuldu.
Çalışmaya göre çocukluk döneminde erkekler, kızlara kıyasla üç ila dört kat daha fazla otizm tanısı alıyor. Ancak ergenlik döneminde kızlarda tanı oranlarının hızla artmasıyla, 20 yaşına gelindiğinde kadın ve erkekler arasındaki fark neredeyse kapanıyor.
Erkeklerde tanı daha erken konuluyor
Araştırma sonuçları, erkek çocuklara otizm tanısının ortalama olarak kızlardan yaklaşık üç yıl daha erken konulduğunu ortaya koydu. Erkeklerde ortalama tanı yaşı 13,1 iken, kız çocuklarında bu yaş 15,9 olarak belirlendi.
Özellikle 10 yaş altındaki çocuklarda, erkeklerin otizm tanısı alma oranı kızlara göre belirgin şekilde daha yüksek. Uzmanlara göre bu durum, kız çocuklarında belirtilerin daha geç fark edilmesiyle doğrudan ilişkili.
Yaygın kabuller sorgulanıyor
Araştırmanın başyazarı Dr. Caroline Fyfe, elde edilen bulguların otizmin erkeklerde çok daha yaygın olduğu yönündeki geleneksel görüşleri sorguladığını belirtti. Fyfe, “Kadın ve kız çocukları ya geç teşhis ediliyor ya da hiç teşhis edilmiyor. Bu nedenle gerçek cinsiyet farkı sanılandan çok daha düşük” dedi.
Kız çocukları belirtileri “maskeleyebiliyor”
Uzmanlara göre kız çocukları ve kadınlar, sosyal ortamlarda otizm belirtilerini maskeleme eğiliminde olabiliyor. Bu durum, tanı sürecini zorlaştırırken, bazı vakalarda depresyon, kaygı bozukluğu veya kişilik bozukluğu gibi yanlış tanılara yol açabiliyor.
Ulusal Otizm Derneği’nden Dr. Judith Brown, cinsiyetin tanı ve destek hizmetlerine erişimde engel olmaması gerektiğini vurgulayarak, “Otizmin yalnızca erkeklerde görüldüğü düşüncesi artık geçerliliğini yitirdi” ifadelerini kullandı.
Yetişkin kadın başvuruları artıyor
İngiltere’de otizm tanı merkezlerinde görev yapan Dr. Conor Davidson ise son yıllarda yetişkin kliniklerine başvuran kadın sayısında ciddi artış olduğunu belirtti. Davidson, “Birçok kadın çocukluk döneminde tanı alamadı. Zamanında değerlendirme ve destek hizmetlerine erişim hayati önem taşıyor” dedi.
