Zambor'da bulunan ve yıllarca müze koleksiyonunda unutulan 225 milyon yıllık bir uyluk kemiği, ilk dinozorların kökeni ve boyutlarına ilişkin bilimsel kabulleri yeniden gündeme taşıdı. Fosil, dinozorların en eski akrabalarının sanıldığı gibi küçük canlılar olmayabileceğine işaret ediyor.
Yarım asırdan uzun süre müze çekmecesinde kaldı
Esrarengiz fosil, 1963 yılında Zambiya'da araştırma yapan İngiliz bilim insanları tarafından keşfedildi. İlk etapta fazla dikkat çekmeyen fosilleşmiş uyluk kemiği, uzun yıllar Londra Doğa Tarihi Müzesi koleksiyonlarında saklandı.
Fosilin yeniden incelenmesiyle birlikte kalıntının, yaklaşık 240 ila 200 milyon yıl önce yaşamış silesaur grubunun erken üyelerinden birine ait olabileceği değerlendirildi.
İlk dinozorlar küçük müydü?
Araştırmanın başyazarı Jack Lovegrove, kemiğin boyutlarının erken dönem dinozor akrabalarına ilişkin mevcut düşünceleri sorgulattığını belirtti.
Daha önceki değerlendirmelerde ilk dinozorların küçük ve çevik canlılar olarak ortaya çıktığı, ardından milyonlarca yıl boyunca giderek daha büyük türlerin evrimleştiği düşünülüyordu. Ancak yeni fosilin boyutları, bazı erken dönem dinozor akrabalarının başlangıçta çok daha büyük gövdelere sahip olabileceğini gösteriyor.
Bu durum, evrimsel süreçte tüm canlıların yalnızca daha büyük hale gelmediğini, bazı soyların zaman içinde küçülmüş olabileceğini de gündeme getiriyor.
Sıcakkanlı sürüngenler ihtimali araştırılıyor
Silesaurların doğrudan dinozorların ataları arasında mı yer aldığı yoksa dinozorlarla yakın akraba ayrı bir dal mı oluşturduğu bilim dünyasında hâlâ tartışılıyor.
Bununla birlikte fosil bulguları, bu erken dönem canlıların vücut sıcaklıklarını kontrol edebilme yeteneğine sahip olup olmadıkları sorusunu da yeniden gündeme getiriyor. Bu ihtimal, karada yaşayan erken dönem sürüngenlerin evrimsel özelliklerine ilişkin yeni araştırmaların önünü açabilir.
Yaklaşık yarım asır boyunca müze koleksiyonunda sessizce bekleyen tek bir kemik parçası, dinozorların ortaya çıkışına ilişkin uzun süredir kabul gören teorilerin yeniden değerlendirilmesine neden oldu.
