İngiltere'nin çok okunan gazetelerinden Daily Mail'e konuşan Leicester Üniversitesi'nde görevli mikrobiyolog Dr. Primrose Freestone, gıda güvenliği konusunda dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Gıda zehirlenmesine karşı hayati uyarılar yapan Freestone, akşamdan kalan bazı yemeklerin buzdolaplarında çok uzun süre tutulmaması gerektiğini ve bu tür gıdaların yüksek risk barındırdığını vurguladı. Akşamdan kalan soğuk pizza, pirinç pilavı ve tavuk gibi besinlerin ciddi rahatsızlıklara zemin hazırlayabileceğini belirten uzman isim, kapağı açılmış konserve kutularının da aynı risk grubunda olduğunu ifade etti. Gıda zehirlenmesinin patojen bakteri, mantar veya virüslerin bulaşmasıyla ortaya çıktığını hatırlatan Freestone, "Birçok insan gıda zehirlenmesinin sadece yemeklerin iyi pişirilmemesi ya da hijyen kurallarına uyulmaması nedeniyle yaşandığını sanıyor; ancak akşamdan kalan yemekler de en az bunlar kadar ciddi bir risk yaratıyor" dedi.
Pizzadaki gizli tehlike: Baharatlar ve bekleme süresi
Dr. Freestone, pizzada kullanılan baharatların mikrobiyal kontaminasyona (bulaşa) neden olabileceği konusunda önemli bir uyarıda bulunuyor. Salmonella riskinin yüksek olduğuna dikkat çeken bilim insanı, bu kontaminasyonun hasat ve üretim aşamalarında veya tüketicilerin yanlış saklama koşulları nedeniyle meydana gelebileceğini belirtiyor. Freestone, "Bu otlar ve baharatlar taze pişmiş bir pizzanın ısısıyla sterilize edilmiş olsa bile, pişirildikten sonra oda sıcaklığında çok uzun süre bırakılırsa zararlı mikroplar için mükemmel bir üreme ortamına dönüşebilir" ifadelerini kullandı. Pizzanın teslim edildikten sonraki iki saat içinde mutlaka buzdolabına konulması gerektiği, aksi takdirde mikropların hızla çoğalacağı vurgulandı. Pizzanın buzdolabında üstü kapalı bir biçimde saklanması ve en geç iki gün içinde tüketilmesi gerekiyor.
Tavuk yemeklerinde iki saat kuralı ve ısıtma detayı
Pişmiş tavuk; yüksek su, zengin besin içeriği ve düşük asitliği nedeniyle soğuduktan sonra çok çabuk bozulan ve bakteri üremesini hızla destekleyen bir gıdadır. Zehirlenmemek için pişmiş tavuğun fırından çıkarıldıktan sonra hemen yenmeyecek kısmının, soğumasının ardından en kısa sürede üzeri örtülerek buzdolabına konulması tavsiye ediliyor. Tavuğun ideal olarak oda sıcaklığında iki saatten fazla kalmaması gerektiğini belirten Dr. Freestone, uygun koşullarda buzdolabında üç güne kadar saklanabileceğini de dile getirdi. Öte yandan tavukta kanlı ya da az pişmiş bir kısım görülürse bu besinin kesinlikle tüketilmemesi gerekiyor. (Uluslararası gıda güvenliği ve İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) güncel verilerine göre; dolaptan çıkarılan tavuğun tekrar tüketilmesi durumunda, zararlı bakterilerin ölmesi için yemeğin iç sıcaklığının her yerinde en az 75°C'ye ulaşacak şekilde iyice ısıtılması ve gıdanın birden fazla kez kesinlikle tekrar ısıtılmaması hayati bir önem taşıyor.)
Pirinç pilavı ve ısıya dayanıklı Bacillus cereus riski
Akşamdan kalan pilavın ciddi bir zehirlenme unsuru oluşturduğunu söyleyen Dr. Freestone, pişmemiş pirincin, nişastalı yiyecekleri tercih eden yaygın bir bakteri olan "Bacillus cereus" sporlarını içerebileceği konusunda uyarıyor. Bacillus hücreleri pişirme ısısıyla ölse de, sporlarının ısıya dayanıklı olduğu ve hayatta kalabildiği biliniyor. Pişmiş bir pirinç yemeği iki saatten fazla oda sıcaklığında bırakıldığında, bu sporlar bakteriye dönüşmek ve çoğalmak için uygun ortamı buluyor. Bu süreçte salgılanan toksinler; 24 saate kadar sürebilen şiddetli kusma ve ishale neden olabiliyor. Pilavın en fazla 24 saat içerisinde tüketilmesi gerekiyor. (Güncel NHS yönergelerine göre; pilav pişirildikten sonra 1 saat içerisinde hızla soğutulup 0°C ile 5°C derece arasındaki bir buzdolabına kaldırılmalı ve ertesi gün yeneceği zaman yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere dumanı tütecek kadar sıcak olana dek ısıtılmalıdır.)
Açılmış konserve kutularında asit oranına dikkat
Açılmış konservelerin bekletilmesinin de büyük bir risk yarattığına değinen Dr. Freestone, saklama süresinin konservenin içeriğine bağlı olarak değiştiğini belirtti. Domates konservesi gibi asit oranı yüksek gıdaların 5 ile 7 gün içinde tüketilmesi gerektiğini söyleyen uzman, asit oranı düşük olan et, balık, meyve ve sebze konservelerinin ise buzdolabında maksimum 3 gün saklanabileceği konusunda uyarıda bulundu.
