Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte vücudun ısı dengesini korumak için gösterdiği fizyolojik tepkiler, özellikle tansiyon ve kronik kalp hastalığı bulunan kişiler açısından çeşitli riskler oluşturabiliyor. Kardiyoloji Uzmanı Dr. Cengiz Başar, sıcak havaların tansiyonda ani dalgalanmalara yol açabileceğini belirterek hastaların ilaçlarını doktorlarına danışmadan değiştirmemeleri gerektiğini söyledi.
Medical Park Ataşehir Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Cengiz Başar, sıcak havalarda vücudun serinlemek için damarları genişlettiğini ve terleme mekanizmasını devreye soktuğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Vücut ısısını düşürebilmek için damarlar genişler, kalp daha hızlı çalışmaya başlar. Aynı zamanda terleme yoluyla dışarıya ısı atılmaya çalışılır. Bu süreç kalp ve damar sistemi üzerinde ciddi bir adaptasyon baskısı oluşturur. Özellikle tansiyon hastaları ve kronik kalp hastalığı bulunan kişiler bu durumdan daha fazla etkilenebilir"
‘En sık tansiyon düşmesi görülüyor’
Aşırı sıcakların çoğunlukla tansiyon düşüklüğüne neden olduğunu belirten Uzm. Dr. Başar, sıcak havalarda görülebilecek tansiyon değişimleri hakkında şu ifadeleri kullandı:
"Damarların genişlemesi ve terlemeyle birlikte damar içindeki sıvı hacminin azalması nedeniyle yaz aylarında en sık hipotansiyon görülür. Ancak aşırı sıcak ve nemli havalarda yoğun sıvı kaybı yaşanır ve vücut kendini yeterince serinletemezse stres yanıtı gelişebilir. Bu da tansiyonun aniden yükselmesine, hipertansif krizlere neden olabilir. Daha sık tansiyon düşüklüğü görsek de her iki tabloyla da karşılaşabiliyoruz"
‘Hipertansiyon hastaları daha dikkatli olmalı’
Yaz döneminde özellikle hipertansiyon hastalarının daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Başar, sıcaklığın damarlar ve kullanılan ilaçlar üzerindeki etkisine dikkat çekti:
"Sıcak havalarda damar yapısı hızlı adaptasyon sağlayamayabilir. Düzenli kullanılan tansiyon ilaçlarının etkisiyle sıcak havanın oluşturduğu damar genişlemesi birleşince tansiyonda ani ve kontrolsüz dalgalanmalar yaşanabilir. Bu durum felç ve kalp krizi riskini artırabilir"
‘İlaç dozunu doktorunuza danışmadan değiştirmeyin’
Sıcaklıkların yükselmesiyle tansiyon ilaçlarının vücuttaki etkisinin değişebileceğini belirten Uzm. Dr. Başar, hastaların tedavilerinde kendi başlarına değişiklik yapmamaları gerektiğinin altını çizdi:
"Kış aylarında uygun gelen ilaç dozu, yazın damarların doğal olarak genişlemesi nedeniyle fazla gelebilir ve tansiyonun tehlikeli seviyelere düşmesine neden olabilir. Özellikle idrar söktürücü içeren ilaçlar sıvı kaybını artırabilir. Ancak hastalar kesinlikle kendi başlarına ilaç dozunu azaltmamalı ya da ilacı bırakmamalıdır. Yaz başında kardiyoloji kontrolü yapılarak tedavi yeniden değerlendirilmelidir.”
‘Sıvı ve mineral kaybı ritim bozukluğunu tetikleyebilir’
Terleme sırasında vücudun yalnızca su değil, sodyum, potasyum ve magnezyum gibi mineralleri de kaybettiğini belirten Uzm. Dr. Başar, bu kayıpların kalp ritmini etkileyebileceğini söyledi:
"Sıvı kaybı kan hacmini azaltarak tansiyonun düşmesine neden olur. Minerallerdeki azalma ise kalbin elektriksel sistemini etkileyerek ritim bozuklukları ve çarpıntı riskini artırabilir"
‘Su tüketimi kişiye göre planlanmalı’
Yaz aylarında tansiyon hastalarının günlük sıvı tüketiminin önem taşıdığını belirten Uzm. Dr. Başar, ortalama bir miktar verilse de su ihtiyacının kişiden kişiye değişebileceğini ifade etti:
"Ancak herkes için aynı miktar geçerli değildir. İleri evre kalp yetersizliği veya böbrek hastalığı bulunan kişilerde aşırı su tüketimi akciğer ödemi ve vücutta sıvı birikimine yol açabilir. Günlük sıvı ihtiyacı mutlaka kişinin sağlık durumuna göre belirlenmelidir"
‘Bu belirtiler alarm işareti olabilir’
Uzman, sıcak havalarda ortaya çıkan bazı belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Uzm. Dr. Başar, özellikle ani başlayan ve kalp-damar sistemini ilgilendirebilecek belirtiler konusunda şu uyarıda bulundu:
“Ani başlayan baş dönmesi, göz kararması, ayağa kalkınca bayılacak gibi olma hissi, kulak çınlaması, ense ağrısı, göğüste baskı veya ağrı, düzensiz çarpıntı, aşırı halsizlik ve dikkat dağınıklığı gibi durumlarda kişinin serin bir ortama alınması ve gerekirse sağlık kuruluşuna başvurulması önemlidir”
‘10.00-16.00 saatleri arasında dışarı çıkmayın’
Güneş ışınlarının en yoğun olduğu saatlerde sıcak havaya maruz kalınmaması gerektiğini belirten Dr. Başar, zorunlu durumlarda ise uygun önlemlerin alınmasını önerdi:
"Özellikle 10.00 ile 16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı. Mecbur kalınırsa gölgede yürünmeli, açık renkli ve bol kıyafetler tercih edilmeli, şapka kullanılmalı ve mutlaka su bulundurulmalıdır"
‘Klima sıcaklığı 22 derecenin altına düşürülmemeli’
Sıcak ortamdan çok soğuk klimalı ortama ani geçişlerin de kalp ve damar sistemi açısından risk oluşturabileceğini belirten Uzm. Dr. Başar, klima kullanımında sıcaklık farkına dikkat edilmesini istedi:
"35-40 derece sıcaklıktan çıkıp 18 dereceye ayarlanmış klimalı ortama aniden girmek damarların hızla büzüşmesine neden olabilir. Bu durum tansiyon krizlerini, koroner damar spazmlarını ve kalp krizini tetikleyebilir. Klima sıcaklığı 22-24 derecenin altına indirilmemeli ve hava akımı doğrudan vücuda yönlendirilmemelidir"
‘Maden suyu seçerken etiketi okuyun’
Kalp ve tansiyon hastalarının yaz aylarında beslenmelerine de özen göstermeleri gerektiğini belirten Uzm. Dr. Başar, özellikle maden suyu seçiminde içeriğe dikkat edilmesi gerektiğini söyledi:
"Aşırı tuzlu ve yağlı gıdalardan uzak durulmalı, alkol ve kafein tüketimi sınırlandırılmalıdır. Maden suyu tercih edilirken de etiket mutlaka okunmalıdır. Sodyum oranı düşük, magnezyum ve kalsiyum içeriği yüksek doğal maden suları tercih edilmelidir. Aromalı maden suları ise ilave şeker, tatlandırıcı ve katkı maddeleri içerebildiği için önerilmez"
‘Yazın acil başvurular artıyor’
Yaz aylarında tansiyon kaynaklı acil servis başvurularında artış görüldüğünü belirten Uzm. Dr. Başar, sıcak havalarda karşılaşılan başlıca sorunları şöyle sıraladı:
"En sık çarpıntı ve ritim bozuklukları, tansiyon düşmesine bağlı bayılmalar, sıcak çarpması ve dehidratasyon ile hipertansif krizlerle karşılaşıyoruz. Özellikle risk grubundaki hastaların sıcak havalarda tedbirli davranmaları büyük önem taşıyor"
