ABD'de 43 yıla kadar uzanan bir araştırma, düzenli kafeinli kahve tüketimi ile daha düşük demans riski arasında bağlantı bulunduğunu ortaya koydu. Harvard Üniversitesi ve Mass General Brigham araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada, özellikle günde 2-3 fincan kafeinli kahve içen kişilerde demans görülme oranının daha düşük olduğu belirlendi. Kafeinsiz kahvede aynı ilişki gözlemlenmezken, çay tüketiminde de benzer sonuçlar elde edildi.
Araştırmada, 131 bin 821 kişinin uzun yıllara yayılan sağlık kayıtları incelendi. Katılımcıların 43 yıla kadar takip edildiği çalışmada, düzenli kafeinli kahve tüketimi ile beyin sağlığı arasındaki ilişki değerlendirildi.
Demans görülme oranında iki kattan fazla fark
Araştırma sonuçlarına göre, yüksek miktarda kafeinli kahve tüketen her 100 bin kişide yılda 141 demans vakası kaydedildi. Çok az kahve içen veya hiç tüketmeyen grupta ise bu sayı 330'a yükseldi.
Buna göre düzenli kahve tüketen grupta demans görülme oranı yaklaşık yüzde 57 daha düşük çıktı.
Hafıza, düşünme ve günlük yaşam becerilerini etkileyen demansın en yaygın nedeni Alzheimer hastalığı olarak biliniyor. Araştırmacılar, kahve tüketen kişilerin hafıza ve düşünme becerilerinde gerileme hissetme olasılığının da daha düşük olduğunu belirledi.
Yüksek miktarda kafeinli kahve tüketen katılımcıların yüzde 7,8'i hafıza veya düşünme becerilerinde gerileme bildirdi. Kahveyi hiç tüketmeyen ya da çok az içenlerde ise bu oran yüzde 9,5 olarak kaydedildi.
En güçlü ilişki günde 2-3 fincanda görüldü
Araştırmada en olumlu sonuçlar, günde 2-3 fincan kafeinli kahve tüketen kişilerde ortaya çıktı. Söz konusu ilişki, katılımcıların demans geliştirmeye yönelik genetik yatkınlıklarından bağımsız olarak gözlemlendi.
Ancak araştırmacılar, daha fazla kahve tüketmenin ek bir fayda sağlamadığını belirledi. Günlük tüketimin 2-3 fincanın üzerine çıkması, demans riskinde daha büyük bir düşüşle ilişkilendirilmedi.
Çalışmanın bulguları, kahve tüketimi ile demans riski arasında bağlantı bulunduğuna işaret etse de kahvenin hastalığı doğrudan önlediğini kanıtlamıyor.
Çay tüketiminde de benzer sonuçlar elde edildi
Araştırmacılar, çay tüketiminin de daha düşük demans riski ve daha iyi zihinsel işlevlerle ilişkili olduğunu tespit etti. Çayda en olumlu sonuçlar günde 1-2 fincan tüketen kişilerde görüldü. Daha yüksek miktarlarda tüketimin ek fayda sağladığına ilişkin bir bulguya ise rastlanmadı.
Buna karşılık kafeinsiz kahve tüketimiyle demans riskinin azalması arasında aynı olumlu ilişki gözlemlenmedi. Bu farklılık, kafeinin beyin sağlığı üzerindeki olası rolünü gündeme getirdi.
Ancak araştırmada çayların kafeinli veya kafeinsiz olduğu ayrı ayrı değerlendirilmedi. Bu nedenle elde edilen sonuçlar, kahve ve çay tüketimiyle bağlantılı olumlu etkinin doğrudan kafeinden kaynaklandığını göstermiyor.
Araştırmacılar, kahve ve çay tüketimi ile demans riski arasındaki bağlantının nedenlerini daha iyi anlayabilmek için yeni çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguladı.
