Öfkelendiğinde bağırmanın, bir şeyler kırmanın ya da “içini dökmenin” insanı rahatlattığına dair yaygın inanış, bilimsel verilerle sorgulandı. Ohio State University araştırmacıları tarafından yapılan kapsamlı bir meta-analiz, öfkeyi dışa vurmanın sanılanın aksine rahatlatmadığını, hatta bazı durumlarda öfkeyi artırabildiğini ortaya koydu.
Toplam 10 bin 189 katılımcıyı kapsayan 154 çalışmanın incelendiği araştırmada, farklı yaş, cinsiyet ve kültürel gruplardan elde edilen veriler karşılaştırıldı. Sonuçlar, öfkeyi azaltmanın temel anahtarının “öfkeyi boşaltmak” değil, fizyolojik uyarılmayı düşürmek olduğunu gösterdi.
“Buhar boşaltma” düşüncesinin bilimsel dayanağı yok
Araştırmanın yazarlarından iletişim bilimci Brad Bushman, öfkenin “buhar gibi dışarı atılması gerektiği” yönündeki anlayışın bilimsel karşılığı olmadığını vurguladı. Bushman, “Öfkeyi dışa vurmanın iyi bir fikir olduğuna dair tek bir sağlam kanıt yok” değerlendirmesinde bulundu.
Koşu ve boks öfkeyi azaltmayabilir
Çalışmada, boks, koşu ve bisiklet gibi kalp atışını hızlandıran aktiviteler ile nefes egzersizleri, meditasyon ve yoga gibi sakinleştirici yöntemler karşılaştırıldı. Bulgular, özellikle koşu gibi yüksek uyarılma yaratan aktivitelerin bazı kişilerde öfkeyi azaltmak yerine daha da artırabildiğini gösterdi.
Araştırmacılara göre öfke yalnızca zihinsel bir durum değil; aynı zamanda bedensel bir süreç. Kalp atışı ve uyarılma düzeyi düşmeden, öfkenin de azalması zorlaşıyor.
Öfkeyi azaltmada etkili bulunan yöntemler
Meta-analize göre aşağıdaki teknikler öfke kontrolünde daha etkili sonuçlar veriyor:
Diyafram nefesi
Farkındalık (mindfulness) çalışmaları
Yavaş tempolu yoga
Progresif kas gevşetme
Mola verip 10’a kadar sayma
Araştırmanın bir diğer yazarı Sophie Kjærvik, özellikle son yıllarda popülerleşen “rage room” (öfke odası) konseptlerinin bu çalışmaya ilham verdiğini belirterek, kırıp dökerek öfke boşaltmanın uzun vadede saldırganlığı pekiştirebileceği uyarısında bulundu.
Eğlence unsuru taşıyan aktiviteler istisna olabilir
Araştırmada, top sporları gibi eğlence boyutu olan fiziksel aktivitelerin bazı kişilerde fizyolojik uyarılmayı düşürebildiği ve bu nedenle öfke üzerinde daha olumlu etki yaratabildiği ifade edildi. Ancak genel tablo, öfkeyi “kusmanın” çözüm olmadığını net biçimde ortaya koyuyor.
Çalışmanın sonuçları, saygın bilimsel dergilerden Clinical Psychology Review’da yayımlandı. Bilim insanları daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurgulasa da mevcut bulgular, öfkeyle baş etmenin en güvenli ve etkili yolunun sakinleştirici teknikler olduğunu gösteriyor.
