Türkiye Alzheimer Derneği Adana Şube Başkanı Prof. Dr. Ahmet Evlice, sporcularda kafa travmalarının uzun vadeli etkilerine dair önemli uyarılarda bulundu. Özellikle profesyonel futbolcular üzerinde İskoçya ve İsveç'te gerçekleştirilen araştırmaların dikkat çekici sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Prof. Dr. Evlice, sahada daha çok kafa topuna çıkan defans oyuncularında demans riskinin toplum ortalamasının çok üzerinde olduğunu ifade etti. Çalışmalara göre bu riskin yüzde 60 ile yüzde 300 arasında değiştiğini, bazı durumlarda dört katına kadar çıkabildiğini belirten Evlice, kalecilerde ise tehlikenin daha düşük seyrettiğine dikkat çekti.,
Boks, ragbi ve buz hokeyi gibi kafa travması riski taşıyan sporlarda da tehlikenin arttığını hatırlatan Evlice, konuya şu sözlerle açıklık getirdi: "Buradan 'spor zararlıdır' sonucu çıkarılmamalı. Spor yapan insanlar daha uzun yaşıyor ancak tekrarlayan kafa travmaları, demans açısından hayati bir risk oluşturuyor."
Travmanın şiddeti ve sayısı riski belirliyor
Kafa travmasının şiddeti ve tekrar sayısının, hastalığın ortaya çıkma ihtimalini doğrudan etkilediğini vurgulayan Prof. Dr. Evlice, hastanede yatış gerektiren ağır vakalara dikkat çekti. Üç günden fazla hastanede yatmayı gerektiren ve bilinç kaybıyla seyreden ağır kafa travmalarında demans riskinin yüzde 80 ile yüzde 200 arasında artış gösterdiğini ifade etti. İstatistiklerle tehlikenin boyutunu özetleyen Evlice, "Bir kez kafa travması geçirenlerde risk yaklaşık yüzde 20 artarken, beş kez kafa travması geçirenlerde bu oran yüzde 80'lere ulaşıyor. Çalışmalarda farklı oranlar verilse de ortak sonuç aynı; travmanın sayısı ve şiddeti arttıkça hastalık riski de büyüyor. Bu nedenle mümkün olduğunca kafamızı korumalı ve kafa travmalarından kaçınmalıyız" değerlendirmesinde bulundu.
Hastalıktan korunmak için bütüncül önlemler şart
Demanstan korunmada yalnızca fiziksel travmalardan kaçınmanın yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Evlice, yaşam tarzı ve çevresel faktörlerin de altını çizdi. Hastalık riskini azaltmak için şeker, tansiyon ve kolesterolün kontrol altında tutulması gerektiğini belirten uzman isim; eğitim seviyesinin yükseltilmesi, hava kirliliğine maruziyetin en aza indirilmesi, depresyon ve sosyal izolasyondan uzak durulması gibi unsurların da beyin sağlığını korumada kritik rol oynadığını sözlerine ekledi.
