Gece ışıklar söndüğünde ve siz uykuya daldığınızda, yüzünüzde mikroskobik bir hareketlilik başlıyor. Neredeyse her yetişkinin cildinde yaşayan Demodeks akarları, bu saatlerde gözeneklerden çıkarak besleniyor ve çoğalıyor.
İğne ucundan bile küçük olan bu sekiz bacaklı canlılar, kıl kökleri ve yağ bezlerinde yaşıyor. Cleveland Clinic’e göre Demodeks folliculorum kıl foliküllerini, Demodeks brevis ise yağ bezlerini tercih ediyor. Boyutları 0,15 ila 0,4 milimetre arasında değişen bu canlılar çıplak gözle fark edilemiyor.
“Düşmandan çok dostturlar”
Reading Üniversitesi’nden omurgasız biyolojisi uzmanı Alejandra Perotti, Demodekslerin sanıldığı kadar korkutucu olmadığını belirtiyor. CNN’e konuşan Perotti, bu canlıların ciltteki ölü deri ve fazla yağı temizleyerek gözeneklerin tıkanmasını önlediğini söylüyor.
Demodekslerin gece aktif olmasının nedeni ise melatonin hormonu. İnsan vücudu uykuya geçerken melatonin salgılarken, bu hormon akarlar için adeta bir enerji kaynağı görevi görüyor. Güneş ışığına karşı savunmasız olan Demodeksler, gündüzleri tekrar gözeneklerin derinliklerine çekiliyor.
Ne zaman sorun yaratıyorlar?
Normal şartlarda zararsız olan bu canlılar, bağışıklık sistemi zayıfladığında ya da cilt dengesi bozulduğunda aşırı çoğalabiliyor. Santimetrekarede sayıları 5’in üzerine çıktığında akne, gül hastalığı (rozasea), kaşıntı ve kirpik dibi iltihabı gibi sorunlara yol açabiliyor.
California Üniversitesi’nden Prof. Dr. Richard Locksley, özellikle yaşlılar ve bağışıklığı baskılanmış kişilerin demodikozis adı verilen bu aşırı çoğalmaya karşı daha savunmasız olduğunu belirtiyor.
Uzmanlardan uyarı
Göz hastalıkları uzmanı Dr. Cory Lappin ise kirpik diplerinde oluşan mumsu birikintilerin Demodeks kaynaklı olabileceğini ve bunun göz kuruluğu, kaşıntı ve tekrarlayan arpacıklara neden olabileceğini ifade ediyor.
Uzmanlar, makyajla uyumamak, cilt temizliğine dikkat etmek ve düzenli uyku alışkanlığı edinmenin Demodeks dengesini korumada önemli olduğunu vurguluyor. Ancak herhangi bir belirti yoksa “sorun aramak için” tedaviye başvurulmaması gerektiğinin de altı çiziliyor.
