Tip 2 diyabet ve obezite yönetiminde son yılların en popüler tedavi seçenekleri arasında yer alan GLP-1 grubu ilaçlarla ilgili dikkat çeken bir sağlık araştırması yayımlandı. Ozempic ve Wegovy markalarıyla bilinen semaglutid ile Mounjaro ve Zepbound isimleriyle satılan tirzepatid gibi etken maddeleri içeren bu ilaçların, hastalarda saç dökülmesi (alopesi) görülme sıklığını artırabileceği belirlendi. The BMJ dergisinde yayımlanan çalışma, söz konusu riski diğer yaygın diyabet ilaçlarıyla karşılaştırmalı olarak ele aldı.
38 binden fazla hastanın sağlık verileri incelendi
Pennsylvania Üniversitesi Sağlık Sistemi'nin Ocak 2019 ile Eylül 2024 tarihleri arasındaki elektronik kayıtları üzerinden yürütülen araştırmada, 38 binden fazla Tip 2 diyabet hastasının verileri mercek altına alındı. Çalışmada GLP-1 kullanıcıları, SGLT-2 ve DPP-4 inhibitörü tedavisi gören hastalarla karşılaştırıldı. Araştırmacılar; gruplar arasındaki yaş, vücut kitle endeksi, etnik köken, mevcut kronik rahatsızlıklar ve kullanılan diğer ilaçlar gibi demografik ve klinik değişkenleri dengeleyerek sonuçları düzeltti.
Saç dökülmesi riski belirgin şekilde yüksek çıktı
Elde edilen verilere göre, yapılan istatistiki düzeltmelerin ardından GLP-1 reseptör agonisti kullananlarda saç dökülmesi riski, SGLT-2 inhibitörü kullananlara kıyasla yüzde 37 oranında daha yüksek bulundu. DPP-4 inhibitörü tedavisi alan hastalarla yapılan kıyaslamada ise GLP-1 kullanıcılarındaki risk artışının yüzde 68 seviyesine ulaştığı görüldü. İleri analizler, bu risk artışının kafa derisinde kalıcı hasar bırakmayan ve saçın yeniden uzayabildiği "skar bırakmayan alopesi" türünde yoğunlaştığını gösterdi.
Uzmanlar hızlı kilo kaybına ve besin eksikliğine dikkat çekiyor
Araştırma doğrudan bir nedensellik kanıtlamasa da uzmanlar olası biyolojik mekanizmalar üzerinde duruyor. Tedavi sürecinde yaşanan hızlı kilo kaybının, vücutta çinko ve demir gibi kritik mineral eksikliklerine yol açarak saçın doğal büyüme döngüsünü bozabileceği değerlendiriliyor. Bunun yanı sıra, hızlı kilo kaybı ve hormonal değişimlerin tetiklediği metabolik süreçlerin de saç köklerini etkileyebileceği ifade ediliyor.
Mutlak risk düşük, klinik farkındalık önemli
Araştırmacılar, görece risk artışına rağmen saç dökülmesinin mutlak riskinin düşük kaldığını ve çalışmanın gözlemsel yapısı gereği ilacın doğrudan saç dökülmesine neden olduğunun kesinleşmediğini vurguladı. Yine de uzmanlar, elde edilen bulguların hem hekimlerin hem de hastaların tedavi kararlarını alırken daha bilinçli davranmalarına olanak tanıyacağını ve klinik farkındalığı artıracağını kaydetti.
