Beslenme ve Diyet Uzmanı Prof. Dr. Barış Öztürk, son yıllarda birçok kişinin “az yemesine rağmen kilo verememe” şikâyetiyle başvurduğunu belirterek bunun arkasında “metabolik fren” adı verilen bir mekanizma olabileceğini ifade etti. Öztürk’e göre pandemiyle artan stres, düzensiz uyku ve uzun süreli diyetler bu süreci hızlandırıyor.
Stresin uyku düzenini bozduğunu, uykusuzluğun ise açlık ve tokluk hormonlarını etkilediğini vurgulayan Öztürk, “Az yemek yesek bile vücut bunu bir tehdit olarak algılayabiliyor. Bu durumda metabolizma yavaşlıyor, yağ yakımı zorlaşıyor ve kişi kilo almasa bile ödem tutabiliyor” dedi.
“Bir savunma mekanizması”
Prof. Dr. Öztürk, metabolik freni vücudun hayatta kalma refleksi olarak tanımladı. Uzun süreli kalori kısıtlaması, sık kilo verip geri alma döngüsü, yoğun stres, uykusuzluk, kan şekeri dalgalanmaları, hormonal dengesizlikler ve inflamasyonun vücuda “tehdit” mesajı verebildiğini söyledi. Bu tabloda yağ yakımının zorlaştığını, su ve yağ tutulumunun arttığını belirtti.
“Daha az ye, daha çok spor yap” her zaman çözüm değil
Metabolik fren devredeyken daha fazla kısıtlama yapılmasının ters etki yaratabileceğini dile getiren Öztürk, “Bu durumda stres hormonu yükseliyor, insülin direnci artıyor. Tartı uzun süre kıpırdamayabiliyor, hatta ödem nedeniyle artış bile görülebiliyor” ifadelerini kullandı. Açlık atakları, tatlı isteği ve duygusal yeme davranışının da sıklaştığını ekledi.
Çözüm ne?
Hürriyet’in haberine göre Prof. Dr. Öztürk, kalıcı kilo kaybının vücudu zorlamakla değil, vücudun kendini güvende hissetmesiyle mümkün olduğunu vurguladı. Kan şekerini dengeleyen, inflamasyonu azaltan, hormonları destekleyen yeterli ve dengeli beslenmenin yanı sıra stresin azaltılması ve uyku kalitesinin artırılması gerektiğini söyledi.
Hormon ve işlenmiş gıda uyarısı
Öztürk, metabolizmanın iradeden çok hormonlarla yönetildiğine dikkat çekerek insülin, kortizol, tiroit, leptin ve ghrelin dengesizliğinin yağ yakımını yavaşlatabileceğini belirtti. Pandemi döneminde artan işlenmiş ve paketli gıda tüketiminin de metabolik freni tetikleyen önemli faktörlerden biri olduğunu sözlerine ekledi.
