Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Milli Mücadele yıllarını, bağımsızlığın kazanılmasını ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecini anlattığı Nutuk, yeni bir külliyat projesiyle daha geniş kitlelerin erişimine sunuldu. Eserin 8 dilde hazırlanan özel baskılarının yanı sıra dijital platformda sesli, işaret dili ve Braille alfabesiyle hazırlanan biçimleri de erişime açıldı.
Nutuk Külliyatı Projesi'nin tanıtımı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katılımıyla Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunda gerçekleştirildi. Programa Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Derya Örs ile Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç da katıldı.
Bakan Ersoy, Nutuk'un Milli Mücadele ve Cumhuriyet tarihindeki önemine dikkat çekerek, “Nutuk, milletimizin esarete karşı ayağa kalkışının, bağımsızlığını kazanışının ve kendi geleceğini kendi iradesiyle inşa edişinin sayfalara dökülmüş halidir. Mustafa Kemal Paşa eserinde, Kurtuluş Savaşı yıllarında ülkenin içinde bulunduğu koşulları ortaya koymuş, Kurtuluş Savaşı’nın ve bu savaştan sonra başlayan modernleşme çabalarının hangi koşullarda gerçekleştiğini ayrıntılı bir şekilde, belgelere dayalı olarak anlatmıştır” dedi.
Nutuk dijital platformda farklı biçimlerde okunabilecek
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı tarafından 2025 yılında hazırlanan Nutuk Külliyatı Projesi kapsamında oluşturulan nutuk.gov.tr internet platformu da kullanıma açıldı.
Platform üzerinden Nutuk'u özgün diliyle, günümüz Türkçesiyle ve İngilizce olarak okumak mümkün olacak. Metin, ses ve video içerikleri arasında geçiş yapılabilecek. Farklı bölümler arasında bağlantılar kurulurken bir dilden başka bir dile geçiş de sağlanacak.
Bakan Ersoy, platformdaki içeriklerin birbirini tamamlayacak şekilde tasarlandığını belirterek, Nutuk'un ekinde bulunan haritaların yanı sıra eserde geçen yer adlarını gösteren interaktif haritanın da kullanıcıların hizmetine sunulduğunu söyledi.
Okuma deneyimi araştırma imkanlarıyla desteklenecek
Platform, araştırmacılar için de çeşitli bağlantılar sunacak. Nutuk metninde geçen ifadeler üzerinden Atatürk Ansiklopedisi, Türk Dünyası Ansiklopedisi, Türk Tarih Kurumunun Ansiklopedik Türk Tarih Sözlüğü ve Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlüğü'ne erişim sağlanabilecek.
Kullanıcılar üyelik oluşturarak Nutuk'un bölümlerine kişisel notlar ekleyebilecek ve bu notlara farklı cihazlardan ulaşabilecek. Böylece platformun yalnızca bir okuma aracı değil, aynı zamanda araştırma deneyimi sunması hedefleniyor.
Nutuk görme ve işitme engelli bireyler için de erişilebilir olacak
Projenin önemli unsurlarından biri de Nutuk'un farklı ihtiyaçlara sahip bireyler için erişilebilir hale getirilmesi oldu.
Bakan Ersoy, “Bu anlayışla Nutuk’un ‘sesli’, ‘işaret diliyle’ ve ‘Braille alfabesiyle’ hazırlanan özel biçimlerini de kamuoyunun hizmetine sunuyoruz. Görme engelli vatandaşlarımız Nutuk’u Braille alfabesiyle okuyabilecek, işitme engelli vatandaşlarımız işaret diliyle hazırlanan içerikler üzerinden eseri takip edebilecek, sesli kayıtlarla da Nutuk’un tarihi anlatısına farklı yollarla ulaşılabilecektir” dedi.
Nutuk 8 dilde özel baskıyla yayımlandı
Projenin bir diğer ayağını Nutuk'un farklı dillere kazandırılması oluşturuyor. Eserin Türkçenin yanı sıra İngilizce, Almanca, Fransızca, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence olmak üzere 8 dilde özel baskıları hazırlandı.
Her dil için farklı renklerin kullanıldığı ortak bir tasarım anlayışıyla hazırlanan baskılarla Nutuk'un uluslararası alanda daha geniş kitlelere ulaşması hedefleniyor.
Kazakça ve Türkmence çevirilerin ise Nutuk'un Türk dünyasındaki erişilebilirliği açısından özel önem taşıdığı belirtildi.
Bakan Ersoy, “Nutuk'un farklı dillerde gücüyle buluşturulması ve bu eserlere uluslararası ulaşımın gelmesiyle Türkiye'nin yakın tarihi farklı coğrafyalarda yaşayan insanlar tarafından da doğrudan incelenebilecektir” ifadelerini kullandı.
2027'de yeni çalışmalar yapılacak
Nutuk Külliyatı Projesi'nin 2027 yılı boyunca yeni çalışmalarla geliştirilmesi planlanıyor. Bakan Ersoy, Nutuk'un 100. yılı dolayısıyla gelecek yıl şubat-kasım döneminde konferans serileri düzenleneceğini açıkladı.
Proje kapsamında ayrıca internet platformunun geliştirilmesi, mobil uygulama hazırlanması ve sanal müze deneyimi oluşturulması için çalışmalar yürütülecek. Metaverse sergisiyle kullanıcıların Nutuk'un tarihi dünyasını dijital ortamda keşfetmesi hedeflenirken, 100. yılda “Atatürk'ün Nutuk'u” başlıklı editoryal eserlerin de hazırlanması planlanıyor.
Ersoy, projenin teknoloji boyutuna ilişkin değerlendirmesinde, “Burada özellikle vurgulamak isterim ki teknoloji bizim için yalnızca bir araçtır. Bizler teknolojinin sunduğu imkanları milletimizin ortak hafızasını güçlendirmek, tarih bilincini geliştirmek ve kültürel mirasımızı uluslararası alanda daha görülür kılmak için kullanıyoruz” dedi.
