ABD'li çip üreticisi Nvidia ile Çinli teknoloji şirketi Huawei arasındaki rekabet, iki şirketin ticari bağlantılarına ilişkin yeni iddialarla yeniden gündeme geldi. CNBC'nin aktardığı araştırmaya göre, Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile kişisel ilişkisi bulunduğu öne sürülen Alice Huang'ın yatırımları, Huawei'ye hizmet veren şirketlere kadar uzanıyor.
Özel istihbarat şirketi Tesari tarafından incelenen şirket kayıtları, Alice Huang'ın geçmiş yatırımları ile Nvidia çiplerinin Çinli müşterilere ulaştırılmasında rol oynadığı belirtilen bazı şirketler arasında bağlantılar bulunduğuna işaret ediyor.
İddiaların odağında, Çinli şirketlere en az 7,5 milyar dolar değerinde Nvidia çipi sevkiyatına aracılık ettiği bildirilen Singapur merkezli Megaspeed yer alıyor. Ancak bu sevkiyatların tamamının Huawei'ye yapıldığını gösteren bir kanıt bulunmuyor.
Nvidia çiplerinin 7,5 milyar dolarlık sevkiyat zinciri
Tesari'nin derlediği şirket kayıtlarına göre Alice Huang, sahibi olduğu Osmanthus adlı bulut bilişim şirketini 2019 yılında Çinli oyun şirketi 7Road'a sattı.
7Road'un Singapur merkezli iştiraki, 2023 yılında Megaspeed adıyla ayrılarak faaliyetlerini sürdürmeye başladı. Teknoloji yayını The Information'ın haberine göre Megaspeed, Nvidia'nın önemli müşterilerinden biri hâline geldi.
Şirketin Çinli müşterilere en az 7,5 milyar dolar değerinde Nvidia çipi sevk edilmesine aracılık ettiği bildirildi.
Bu ticari geçmiş, Alice Huang'ın eski yatırımları ile Nvidia'nın Çin pazarındaki dağıtım ağı arasında dolaylı bağlantılar bulunabileceği yönündeki incelemelerin temelini oluşturuyor. Bununla birlikte şirketler arasındaki geçmiş ilişkiler, tek başına yasa dışı teknoloji transferi yapıldığını göstermiyor.
Alice Huang'ın yatırım ağı Huawei Cloud'a uzanıyor
Araştırmada öne çıkan bir diğer bağlantı, Alice Huang'ın ortakları arasında bulunduğu belirtilen Shanghai Hexi adlı finans şirketi üzerinden kuruldu.
Şirket kayıtlarına dayandırılan bilgilere göre Shanghai Hexi, 2021 yılında veri merkezi geliştiricisi Shanghai Century Longteng'in yüzde 27 hissesini satın aldı.
Shanghai Century Longteng'in kontrolündeki Shenzhen Yifeng Technology veri merkezinin önemli müşterilerinden birinin Huawei Cloud olduğu belirtildi. Shanghai Hexi'nin, veri merkezinin finansmanında kullanılan bazı kredilere de kefil olduğu aktarıldı.
CNBC'nin incelediği belgelerin, Alice Huang ile bağlantılı işletmelerin Aralık 2023 döneminde Huawei'ye Nvidia teknolojisine dayalı bilgi işlem kapasitesi sağlanmasıyla ilişkili olduğunu gösterdiği öne sürüldü.
Ancak Huawei'nin bu hizmetlerden hangi kapsamda yararlandığı ve işlemlerin ABD ihracat kontrollerini ihlal edip etmediği henüz kesinlik kazanmadı.
ABD'de ulusal güvenlik soruşturması çağrısı
Ortaya atılan bağlantılar, ABD'nin Çin'e yönelik gelişmiş yarı iletken ihracatına uyguladığı kısıtlamalar açısından yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Tesari'nin ulusal güvenlik uygulamalarından sorumlu yöneticisi Brian Andersen, şirketler arasındaki ilişkilerin ulusal güvenlik ve teknoloji transferi kapsamında araştırılması gerektiğini savundu.
Andersen'e göre, ihracat kontrolüne tabi Nvidia ekipmanlarının gerekli izinler alınmadan Huawei'ye aktarıldığının kanıtlanması hâlinde ihracat kontrolü ihlali, komplo ve kaçakçılık suçlamaları gündeme gelebilir.
Ancak bu değerlendirme olası bir hukuki senaryoya dayanıyor. Huawei'ye yasa dışı Nvidia çipi aktarıldığına ilişkin kesinleşmiş bir bulgu bulunmuyor. CNBC de söz konusu veri merkezinin Nvidia çipleri satın aldığını doğrulayamadı.
Alice Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu iddiası
Tartışmanın bir diğer boyutunu, Alice Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu yönündeki iddialar oluşturuyor.
ABD basınında yer alan haberlere göre Amerikan istihbarat birimleri, Huang'ın Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından Jensen Huang hakkında bilgi toplamak amacıyla görevlendirilmiş olabileceğini değerlendiriyor.
Bununla birlikte ABD Adalet Bakanlığı, Alice Huang'ın Çin adına casusluk yaptığına ilişkin kesin bir sonuca ulaşılmadığını açıkladı. Singapur makamları da Megaspeed bağlantılı soruşturmaların casuslukla ilgili olmadığını belirtti.
Jensen Huang'ın Nvidia'daki görevi sona erdi
İddiaların gündeme geldiği dönemde Nvidia yönetiminde de önemli bir değişiklik yaşandı. Jensen Huang, 12 Kasım 2026'da şirketin CEO'luğu görevinden ayrıldı. Nvidia'nın mali işler direktörü Colette Kress, yeni yönetici belirlenene kadar geçici CEO olarak görevlendirildi.
Reuters'ın haberine göre Nvidia yönetimi, Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetlerinin hedefi olup olmadığını araştırmak amacıyla bağımsız bir inceleme başlattı. Ancak Huang'ın şirket sırlarını bilerek aktardığı veya ihracat kurallarını ihlal ettiği yönünde kesinleşmiş bir tespit açıklanmadı.
Nvidia-Huawei bağlantısında yanıt bekleyen sorular
Araştırmanın merkezinde üç temel konu bulunuyor: Alice Huang'ın yatırım ağının gerçek kapsamı, Nvidia çiplerinin Çinli şirketlere hangi yollarla ulaştırıldığı ve Huawei'nin bu ticari ilişkilerden ne ölçüde yararlandığı.
Tesari analistleri, şirketler arasındaki karmaşık bağlantıların gerçek ticari ilişkileri gizlemek amacıyla oluşturulmuş olabileceğinden şüphelendiklerini belirtti.
Ancak mevcut bulgular, 7,5 milyar dolarlık sevkiyatın doğrudan Huawei'ye yapıldığını veya sevkiyatların tamamının yasa dışı olduğunu göstermiyor.
ABD makamlarının incelemeleri, Nvidia'nın Çin pazarındaki faaliyetleri ve Washington yönetiminin gelişmiş yapay zekâ çiplerine yönelik ihracat kontrollerinin uygulanması açısından önem taşıyor.
