Sivas’ın inanç turizmi açısından öne çıkan Yukarı Tekke Kayalıkları, kaya düşmesi ve zemin hareketi riskine karşı çelik ağlar, gabion duvar ve ankraj sistemleriyle güçlendiriliyor. Abdulvahap Gazi’nin türbesi ile tarihi mezarlıkların bulunduğu 52 metre yüksekliğindeki alanda fiziki ilerleme yüzde 90’a ulaştı.
AFAD koordinasyonunda yürütülen projeye Sivas Valiliği, İl Özel İdaresi, Sivas Belediyesi ve DSİ 19’uncu Bölge Müdürlüğü katılıyor. Halatlarla çalışan endüstriyel dağcılar, erozyon ve aşınma nedeniyle kayma riski taşıyan yüzeyleri temizleyerek kayalıkları özel çelik örgülerle kapladı. Riskli kütleler kontrol altına alınırken zemin, kademeli kaya dolgu yöntemiyle sağlamlaştırıldı.
Projenin eylülde bitirilmesi planlanıyor
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar, iklim koşullarındaki değişim ile aşırı yağmur ve karın çevredeki yerleşimleri ve kamu binalarını tehdit eden riski artırdığını söyledi. Proje seçeneklerinin 2025’in başından itibaren değerlendirildiğini belirten Tatar, martta başlayan saha çalışmalarını eylül ayı içinde tamamlamayı hedeflediklerini açıkladı.
Tatar’ın verdiği bilgiye göre ana koruyucu yapı, tabanda yaklaşık 7,50 metre, üstte 4,20 metre genişliğe; 7,5-8 metre yüksekliğe ve 100 metreden fazla uzunluğa sahip gabion duvardan oluşuyor. Çelik örgü ve bohçalama uygulamalarının yanı sıra alçı taşı yapısının oluşturduğu obruk ve boşluklar epoksiyle güçlendirildi, serbest durumdaki parçalar taşlanarak temizlendi.
Tarihi cami sensörlerle izlenecek
Kayalıkların üzerindeki Abdulvahabi Gazi Camisi için ankraj sistemleri kuruluyor. Son aşamada cami ile çevresindeki yapılara yerleştirilecek sensörlerle en küçük hareketin günün 24 saati izlenmesi planlanıyor. Sarmaşıklandırma ve aydınlatma seçenekleri de değerlendiriliyor; ancak teknik dayanıklılık ve güvenlik öncelikli tutuluyor.
Kayalıklarda geçmişte yaşanan intihar vakalarına karşı da düzenleme yapılacak. Kaya ıslahı tamamlandıktan sonra cami ve çevresinin restorasyonu gündeme alınacak. Özellikle cuma günleri yoğunlaşan ziyaretçi trafiğinin daha güvenli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Jips yapısı çalışmayı zorlaştırdı
Projenin teknik danışmanı, Kapadokya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Candan Gökçeoğlu, iş makinelerinin girişinin güç olduğu alanda doğal kaya yapısının da mühendislik seçeneklerini sınırladığını anlattı. Kalsiyum sülfat içeren jipsin suyla eriyebildiğini ve çimentoyla uyum göstermediğini belirten Gökçeoğlu, estetiği bozmadan riski azaltmak için 10-15 farklı alternatifin tartışıldığını söyledi.
Gökçeoğlu, sahadaki teknik ekiplere ve profesyonel dağcılara teşekkür ederken Tatar da İçişleri Bakanlığına, AK Parti TBMM Grup Başkanı Abdullah Güler’e ve projede görev alan kurumlara teşekkür etti. Çalışmanın tamamlanmasıyla hem tarihi alanın korunması hem de çevredeki yapı ve ziyaretçiler için kaya kaynaklı tehlikenin azaltılması hedefleniyor.
