Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Gazze'deki gelişmelerden BM Güvenlik Konseyi'nin yapısına, Suriye ve Ukrayna'dan Kıbrıs meselesine kadar çok sayıda başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
BM Genel Kurulu'nda 16'ncı kez kürsüye çıkan Erdoğan, yaklaşık 35 dakika süren konuşmasında BM Güvenlik Konseyi'nin mevcut yapısının reform edilmesi gerektiğini vurguladı. Erdoğan, “Dünya 5'ten büyüktür” ilkesini yineleyerek 190'dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin kararlarına bağlı olduğu bir yapının adil olmadığını söyledi.
Erdoğan'dan BM Güvenlik Konseyi için reform çağrısı
Konuşmasına Gazze'deki duruma değinerek başlayan Erdoğan, bölgede yaşananların uluslararası sistemin mevcut sorunlarını ortaya koyduğunu savundu.
Erdoğan, “Bundan 81 yıl önce barış ve güvenliği korumak için kurulan BM Güvenlik Teşkilatı bu görevi icra edemez hale gelmiş, daha doğrusu getirilmiştir. Teşkilat kan kaybetmeye devam etmektedir.” ifadelerini kullandı.
BM'ye duyulan güvenin yeniden tesis edilmesi için Güvenlik Konseyi'nin reforme edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, “190'dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin keyfine bağlı olduğu bir yapı kabul edelim ki ne adildir, ne de güveni tam manasıyla tesis edebilir. Güvenlik Konseyi dünya 5'ten büyüktür ilkesine göre mutlaka reform edilmelidir.” dedi.
Gazze'deki saldırılara dikkat çekti
Erdoğan, Gazze'de yaşananları konuşmasının önemli başlıklarından biri olarak ele aldı. Bölgedeki insani tablonun kabul edilemez olduğunu belirten Erdoğan, sivillerin, özellikle çocukların ağır bedeller ödediğini söyledi.
“Karşımızda öldürmete doyamayan soykırımcı bir zihniyet var. Yüreğinde insanlık olan, yüreğinde merhamet olan, insaf ve vicdan sahibi hiç kimse bu tabloya gözlerini kapatamaz.” ifadelerini kullanan Erdoğan, Gazze'deki durumun BM'nin kuruluş amacıyla çeliştiğini savundu.
Erdoğan ayrıca İsrail'in Batı Şeria'daki faaliyetlerine de değinerek yerleşimci şiddeti ve yerleşimlerin genişletilmesinin barış sürecini olumsuz etkilediğini söyledi.
“Gazze'de attığımız imzanın takipçisiyiz”
Gazze'nin yeniden inşasına vakit kaybetmeden başlanması gerektiğini belirten Erdoğan, uluslararası topluma İsrail üzerinde daha fazla baskı kurulması çağrısında bulundu.
Erdoğan, “Filistin devletini boğma girişimleri hüsrana uğrayacaktır. 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip Filistin devletinin vücut bulacağı o güzel günleri inşallah göreceğiz.” ifadelerini kullandı.
Suriye ve Irak mesajı
Suriye'deki gelişmelere de değinen Erdoğan, 8 Aralık devriminin ardından ülkenin yeni bir döneme girdiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Şara'nın liderliğinde Suriye'nin güvenli ve huzurlu bir ülke olma hedefinde ilerlediğini belirten Erdoğan, Türkiye'nin Suriye halkının yanında olmaya devam edeceğini ifade etti.
Irak'ta devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve istikrarın sağlanması çalışmalarına Türkiye'nin desteğinin sürdüğünü belirten Erdoğan, bölgenin refahını artıracak ulaştırma ve enerji projelerinde Irak'la iş birliğinin devam ettiğini söyledi.
Rusya-Ukrayna savaşı için barış mesajı
Rusya-Ukrayna savaşının Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü korunarak sona ermesinin Türkiye'nin samimi arzusu olduğunu dile getiren Erdoğan, Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması için taraflarla temasların sürdüğünü belirtti.
Erdoğan, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik son saldırıların kim tarafından gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin kabul edilemez olduğunu söyledi.
KKTC'nin tanınması çağrısı
Erdoğan, Kıbrıs meselesinde de Türkiye'nin tutumunu yineledi. Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tescil edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, KKTC'ye yönelik izolasyonların sona erdirilmesi çağrısında bulundu.
Erdoğan, “Uluslararası toplumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımaya davet ediyorum.” dedi.
Türkiye'nin Avrupa ve bölge vizyonu
Türkiye'nin Avrupa'nın güvenliği ve refahında önemli bir rol üstlendiğini belirten Erdoğan, Türkiye'nin güvenlik mimarisinin dışında bırakıldığı bir Avrupa'nın daha güçlü ve güvenli olamayacağını söyledi.
Balkanlar ve Güney Kafkasya'ya ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışın sağlanmasını temenni ettiklerini ve Ermenistan'la yürütülen normalleşme sürecinin kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade etti.
COP31 için Antalya daveti
İklim değişikliğinin dünya için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirten Erdoğan, Türkiye'nin kasım ayında Antalya'da COP31 Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlattı.
Erdoğan, zirvede özellikle iklim adaletinin öne çıkarılacağını belirterek uluslararası toplumu COP31 Liderler Zirvesi'ne davet etti. Sıfır Atık hareketinin de iklim kriziyle mücadelede önemli bir araç olduğunu söyledi.
İslam düşmanlığı ve dezenformasyon uyarısı
Konuşmasında İslam düşmanlığı, yabancı karşıtlığı, kültürel ırkçılık ve antisemitizm gibi tehditlere de değinen Erdoğan, Müslüman kadınların ve kız çocuklarının ayrımcılığa maruz kaldığını savundu.
Sosyal medyada yayılan dezenformasyonun toplumsal barışı tehdit ettiğini belirten Erdoğan, yapay zekâ konusunda da uluslararası ortak bir hukuki çerçeve oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Erdoğan konuşmasını Sezai Karakoç'un sözleriyle tamamladı
Erdoğan, konuşmasının son bölümünde merhum şair Sezai Karakoç'tan alıntı yaptı. Dünyanın geleceği açısından iki seçenek bulunduğunu belirten Erdoğan, konuşmasını “Ya belirsizliği daha da büyüteceğiz ya da geleceği beraber inşa edeceğiz.” sözleriyle tamamladı.
