Türkiye’nin dünya lideri olduğu fındıkta 2025 yılı, üretim ve ihracatta sert düşüşle kayıtlara geçti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre fındık üretimi, 2025’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 38,5 azalarak 441 bin tona geriledi. Yaklaşık 717 bin ton seviyesinde olan 2024 üretimiyle karşılaştırıldığında, yaşanan kayıp son yılların en sert düşüşlerinden biri oldu.
Üretimdeki bu gerileme, ihracat rakamlarına da yansıdı. Karadeniz Fındık ve Fındık Mamulleri İhracatçıları Birliği verilerine göre Türkiye, 2025 yılında 122 ülke ve serbest bölgeye 238 bin 704 ton fındık ihraç ederek 2 milyar 255 milyon 360 bin 699 dolar gelir elde etti. Bir önceki yıl ihracat miktarı 323 bin 244 ton, gelir ise 2 milyar 635 milyon 866 bin 155 dolar seviyesindeydi.
Hem üretim hem de ihracattaki bu gerilemeye rağmen Türkiye’nin en büyük pazarı yine Almanya oldu. Almanya’ya yapılan 63 bin 253 tonluk fındık ihracatından 614 milyon 552 bin 688 dolar gelir sağlandı. Almanya’yı İtalya ve Fransa izledi.
FINDIKTA ÜRETİM VE İHRACAT NEDEN DÜŞTÜ?
Düşüşün en büyük nedeni ise ekstrem iklim olayları oldu. Özellikle ilkbahar aylarında (Nisan-Mayıs döneminde) yaşanan zirai don olayları, çiçeklenme ve meyve tutumu aşamasındaki fındık ağaçlarını ciddi şekilde vurdu. Bu donlar, ana üretim bölgeleri olan Ordu, Giresun, Trabzon gibi illerde büyük kayıplara yol açtı. Donun etkisiyle dallarda yanıklar oluştu ve verim doğrudan azaldı.
Yaz aylarında etkili olan kuraklık da üretimi olumsuz etkileyen ikinci büyük faktör oldu. Düzensiz ve yetersiz yağışlar, meyve gelişimini engelledi; tane küçülmesi, çatlama ve genel verim kaybı yaşandı. Aşırı sıcaklar da tepe yanıklarına neden olarak kaliteyi daha da düşürdü.
Bunun yanı sıra, bazı bölgelerde kahverengi kokarca gibi istilacı zararlıların etkisi de görüldü. Bu böcek, fındık kalitesini düşürerek rekolteyi daha da azalttı. Zararlıların etkisi, özellikle son yıllarda artan bir sorun haline gelmiş durumda.
