Gayrimenkul alım satımı ve kiralama işlemlerinde milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni düzenlemeler hazırlanıyor. Ticaret Bakanlığı, sahte ilanların, fiyat manipülasyonlarının ve kayıt dışı emlakçılığın önüne geçmek amacıyla uygulanan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'nde (EİDS) yeni değişiklikler planlıyor.
Yeni dönemde emlak işletmesine e-Devlet üzerinden ilan yetkisi verilmesinin yanı sıra yetkilendirme sözleşmesinin de sisteme eklenmesi gündeme gelecek. Düzenlemenin hayata geçirilmesiyle yetki sözleşmesi sona erdiğinde ilgili ilanın da otomatik olarak yayından kaldırılması hedefleniyor.
Sözleşme şartı geliyor
EİDS, mal sahibinin ilgili emlak işletmesine e-Devlet üzerinden ilan yetkisi vermesini zorunlu kılıyor. Yetkilendirme yapılmadan ilan sitelerine giriş yapılamıyor.
Sektörel Ticaret ve Taşınır Rehni Daire Başkanı Erdem Karaman, Ankara'da düzenlenen TÜMSED 1. Uluslararası Gayrimenkul Sektörünün Geleceği Zirvesi'nde sistemde yapılması planlanan değişikliklere ilişkin bilgi verdi.
Karaman, "Yetkilendirme sözleşmelerinin de ilan yayınlama izniyle birlikte artık e-Devlet üzerinden bir arada yürütülmesi, entegre edilmesi yönünde bir çalışmamız var" dedi.
Karaman, düzenlemenin hayata geçmesi halinde yetki sözleşmesi iptal edildiğinde ilanın da yayından kaldırılacağını belirterek şöyle konuştu:
"Böylece yetki sözleşmesi iptal edildiğinde ilan da iptal olacak ve yayında kalamayacak. Sektör, birden fazla emlakçıya ilan yetkisi verilebilme izninin teke indirilmesini istiyor. Ama tek yetkinin, küçük işletmeleri olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor. Yine de bu bakanlığımızın gündeminde bir konu"
Yabancı ve tapusuz taşınmaz ilanlarına da doğrulama
Mevcut uygulamada yabancı maliklere ait veya tapuda kaydı bulunmayan taşınmazlar için işaretleme yapılarak ilan verilebiliyor. Bu ilanların ilan sitelerine eklenmesi için mevcut durumda yetkilendirme şartı bulunmuyor.
Sektör temsilcilerinin söz konusu uygulamanın suistimal edildiğine yönelik değerlendirmelerinin ardından bu alanda da yeni bir düzenleme yapılacağı belirtildi.
Karaman, "Buna yönelik de tedbir alıyoruz, yakın zamanda uygulamaya girecek. Artık bunlarda da doğrulama yapılacak ve bu ilanlar da kontrolsüz şekilde verilemeyecek" ifadelerini kullandı.
Güvenli ödeme sistemi ertelenecek
Ticaret Bakanlığı, taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik risklerine karşı korunması, kayıt dışılığın azaltılması ve para transferlerinin güvenli şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla ikinci el araç satışlarında uygulanan Güvenli Ödeme Sistemi'ni taşınmaz satışlarında da zorunlu hale getirmeyi planlıyor.
Sistemin 1 Ekim'de başlaması beklenirken, Karaman uygulamanın başlangıç tarihinin biraz daha ileriye alınması için yakın zamanda yönetmelik değişikliği yapılacağını açıkladı.
Planlanan sistemde alıcı, satış bedelini doğrudan satıcının hesabına göndermek yerine sistemin güvenli hesabına yatıracak. Para, tapu devri gerçekleşene kadar sistemde kilitli tutulacak. Tapu satış işleminin tamamlanmasının ardından satış bedeli satıcının hesabına aktarılacak.
Yetkisiz emlak işletmelerine denetim sürüyor
Karaman, yetkisiz işletmelere yönelik denetimlerin yoğun şekilde devam ettiğini belirterek uygulanan idari yaptırımlara ilişkin de bilgi verdi.
"Bugüne kadar bin 800 kişiye 105 milyon liranın üzerinde para cezası oluşturuldu. Tüm ilan portallarından veriler çekilerek fahiş, manipülatif fiyat artışları analiz edilerek bin 500 kişiye idari yaptırım uygulandı. Önümüzdeki dönemde denetim, kayıt dışı, yetki belgesiz çalışanlara yönelik yoğun denetim faaliyetlerine devam edeceğiz. Sektörün güvenli ödeme sistemine emlak işletmelerinin komisyonunun da eklenmesi önerisini değerlendirebiliriz."
