Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen bütüncül geri dönüşüm hamlesi DOA, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının çevre kirliliğine yol açmadan ekonomiye kazandırılmasını hedefliyor. Ulusal ölçekte hayata geçirilen dijital altyapı sayesinde, ambalajların üretimden geri dönüşüm zincirine kadar olan tüm yolculuğu izlenebilir ve güvenli bir şekilde takip ediliyor.
Vatandaş ambalaj başına 1 lira kazanıyor
Sistem kapsamında, üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam veya alüminyum ambalajları depozito iade makinelerine ya da belirlenen manuel iade noktalarına teslim eden vatandaşlar, her bir uygun atık için 1 Türk lirası teşvik bedeli kazanıyor. İade işlemlerinin tamamlanmasının ardından elde edilen bu tutarlar, kullanıcıların DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına anında yüklenerek alışverişlerde ya da nakit transferlerinde kullanılabiliyor.
İşletmeler için ekim sonuna kadar kayıt zorunluluğu
Zorunlu uygulama takvimi doğrultusunda otel, restoran ve kafe (HOREKA) işletmelerinin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden ekim ayı sonuna kadar kayıt süreçlerini tamamlaması gerekiyor. İşletmelerin bu süre zarfında birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini belirlemeleri yasal bir zorunluluk taşırken, belirlenen süre sonunda yükümlülüklerini yerine getirmeyen tesisler hakkında ilgili mevzuat uyarınca idari yaptırımlar uygulanacak.
Kayıt işlemlerini yürüten ve işletmelerinde biriktirdikleri DOA logolu ambalajları yetkilendirilmiş operatörlere düzenli olarak teslim eden ticari müesseselere, sisteme kazandırdıkları her bir ambalaj için 20 kuruş teşvik bedeli ödeniyor.
Yıllık 30 milyar liralık ekonomik katkı hedefleniyor
DOA sisteminin tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle birlikte, Türkiye piyasasına her yıl sürülen yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajının geri dönüştürülmesi ve ülke ekonomisine yıllık 30 milyar liralık katma değer sağlanması amaçlanıyor. İlk etapta yüzde 50 olarak öngörülen geri kazanım oranının, sistemin zamanla olgunlaşması ve iade noktalarının yaygınlaşmasıyla yüzde 80 seviyesine çıkarılması planlanıyor. Genişleyen bu geri dönüşüm ağının, 20 ila 30 yıllık projeksiyonda yaklaşık 20 bin vatandaşa yeni istihdam sahası açması bekleniyor.
