AK Parti'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunduğu 15 maddelik torba kanun teklifiyle yaklaşık 2,2 milyon kişinin toplam 5 milyar 627 milyon 666 bin liralık Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcunun silinmesi öngörülüyor. Teklifte kadın ve genç istihdamına yönelik teşviklerin uzatılmasının yanı sıra vergi, enerji piyasası ve kamu çalışanlarını ilgilendiren çeşitli düzenlemeler de bulunuyor.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Düzenlemenin yasalaşması hâlinde 1 Ocak 2017 tarihinden önceki ödenmemiş GSS prim borçları, bu borçlara bağlı gecikme cezaları ve gecikme zamlarıyla birlikte tahsil edilmeyecek.
Teklifte ayrıca kadın ve genç istihdamına yönelik teşviklerin devam ettirilmesi, bazı sektörlerin indirimli kurumlar vergisi kapsamından çıkarılması, enerji piyasasında yeni uygulamaların hayata geçirilmesi ve belirli yatırım fonlarının tasfiye süreçlerine ilişkin hukuki düzenlemeler yer alıyor.
GSS borçları kimlerin silinecek?
Torba kanun teklifinin TBMM'de kabul edilerek yasalaşması durumunda, 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemlere ait ödenmemiş zorunlu Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının tahsilinden vazgeçilecek.
Düzenleme yalnızca ana para borçlarını değil, söz konusu borçlara bağlı gecikme cezalarını ve gecikme zamlarını da kapsıyor.
Ancak teklif, bütün GSS prim borçlarının silinmesini öngörmüyor. 1 Ocak 2017 ve sonrasındaki dönemlere ait borçlar, açıklanan düzenlemenin kapsamı dışında kalıyor.
Kadın ve genç istihdamı teşvikleri 2028'e uzatılacak
Teklifte kadınların, gençlerin ve mesleki yeterlilik belgesine sahip işsizlerin istihdamını desteklemek amacıyla uygulanan teşviklere ilişkin bir düzenleme de bulunuyor.
İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında sağlanan ilave istihdam teşvikinin 31 Aralık 2028 tarihine kadar uzatılması planlanıyor. Ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, teşvikin süresini 2029 yılının sonuna kadar uzatma yetkisi verilmesi öngörülüyor.
Düzenlemeyle işverenlerin belirli koşulları karşılayan kişileri istihdam etmelerine yönelik desteklerin sürdürülmesi amaçlanıyor.
Çırak ve stajyerlere devlet desteği sürecek
Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında aday çırak, çırak ve stajyer öğrencilere ödenen ücretler için sağlanan devlet katkısının devam ettirilmesi de teklifin maddeleri arasında yer alıyor.
Buna göre Cumhurbaşkanına verilen uzatma yetkisinin, her defasında bir eğitim-öğretim yılı olmak üzere toplam 15 yıla kadar kullanılabilmesi öngörülüyor.
Düzenlemeyle mesleki eğitim alan öğrencilerin ücretlerine yönelik devlet desteğinin sürdürülmesi hedefleniyor.
Kurumlar vergisinde bazı sektörlere indirim sona erecek
Torba kanun teklifinin 11'inci maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32'nci maddesinde değişiklik yapılması planlanıyor. Buna göre sanayi sicil belgesine sahip işletmelerin üretim faaliyetlerinde uygulanan indirimli kurumlar vergisinin kapsamı daraltılacak.
1 Ocak 2027 tarihinden itibaren aşağıdaki sektörlerin indirimli kurumlar vergisi uygulamasının dışında bırakılması öngörülüyor:
- Kıymetli maden rafinerileri
- Petrol rafinerileri
- Tütün mamulleri üreticileri
- Alkollü içki üreticileri
- Elektrik enerjisi üretimi yapan kurumlar
Değişikliğin yürürlüğe girmesiyle bu sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin üretime dayalı vergi avantajından yararlanmasının sona ermesi planlanıyor.
Enerji sektöründe LNG, güneş ve rüzgâr düzenlemeleri
Teklifte enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin yeni düzenlemeler de bulunuyor.
Bu kapsamda yüzen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerinin, ilgili bakanlığın görüşü ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kararıyla farklı bölgelerde hizmet verebilmesine yönelik yasal çerçeve oluşturulacak.
Rüzgâr ve güneş enerjisi yatırımlarında uygulanacak yarışma yöntemlerinin de kanunla düzenlenmesi hedefleniyor. Kapalı teklif ve açık artırma gibi yöntemlerin esaslarının belirlenmesi planlanıyor.
Öte yandan Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından kapasite artış bedeli alınmasına yönelik düzenleme getirilecek. On yılını tamamlayan lisanssız elektrik üretim tesislerinin lisanslı üretime geçiş koşulları da yeniden belirlenecek.
Üniversite hastanelerinin borçlarına yönelik düzenleme
Torba kanun teklifinde kamu üniversite hastanelerinin finansmanına ilişkin bir madde de yer alıyor.
Düzenlemeyle üniversite sağlık hizmeti sunucularının 2026 yılı götürü bedel sözleşmelerinden kaynaklanan tahakkuk farklarının terkin edilmesi öngörülüyor. Bu adımla kamu üniversite hastanelerinin mali yükünün azaltılması ve sağlık hizmetlerinin finansal sürdürülebilirliğinin desteklenmesi amaçlanıyor.
Yatırım fonlarının tasfiyesinde hukuki güvence
Teklifte, soruşturmalar kapsamında tasfiyesine veya devrine karar verilen bazı yatırım fonlarıyla ilgili hukuki düzenlemeler de bulunuyor.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in açıklamasına göre, söz konusu fonların tasfiye ve devir işlemlerini yürüten uygulayıcılara belirli koşullar altında hukuki güvence sağlanacak. Ancak suç teşkil eden fiiller bu güvencenin kapsamı dışında tutulacak.
Güler, düzenlemenin finansal sistemin istikrarını korumayı ve tasfiye işlemlerinin gecikmeden tamamlanmasını amaçladığını belirtti.
Polis, jandarma ve sahil güvenlik alımlarında yeni şartlar
Torba kanun teklifinde Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Polis Meslek Yüksekokulları ile muvazzaf subay ve astsubay alımlarının başvuru koşullarına ilişkin değişiklikler de yer alıyor.
Başvurularda aranacak yaş, eğitim, adli sicil, sağlık ve terör örgütleriyle iltisak gibi kriterlerin doğrudan kanun metninde düzenlenmesi öngörülüyor.
Abdullah Güler, bu düzenlemeyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının ardından ortaya çıkan hukuki boşlukların giderilmesinin amaçlandığını ifade etti.
GSS borçları ne zaman silinecek?
GSS prim borçlarının silinmesine ilişkin düzenleme henüz yasalaşmadı. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için TBMM'deki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Düzenlemenin Meclis'te kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte uygulamaya geçilebilecek.
Bu nedenle mevcut durumda vatandaşların GSS borçlarının silindiği sonucuna varılmamalı. Borçların hangi tarihte ve nasıl silineceğine ilişkin kesin uygulama takvimi, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından netleşecek.
