Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, 9 Ağustos'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve yükseköğretime yönelik düzenlemeleri içeren yeni öğrenci affı kanununun detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Düzenlemenin bugüne kadar hayata geçirilen en geniş kapsamlı af yasalarından biri olduğunu vurgulayan Özvar, önceki yıllarda çıkarılan öğrenci aflarından yararlanmış kişilerin de bu haktan tekrar istifade edebileceğini açıkladı.
Öğrenci affından yararlanması beklenen kişi sayısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özvar, "Daha önceki aflardan yararlananlar da yararlanmayanlar da bu aftan istifade edebilecekler. Dolayısıyla ister başvurmuş ister başvurmamış olsunlar, herhangi bir şekilde başvuru yapıp yapmaması bu aftan yararlanmasına mani değil" dedi. Başvuru potansiyeline değinen Özvar, "Eğer ikinci grup öğrencileri dışarıda bırakacak olursak, yaklaşık yarım milyon ilişiği kesilmiş öğrencinin başvurabileceğini değerlendirebiliriz. Ama ikinci grubu da katacak olursak rakamın ne olacağını tahmin etmek oldukça güç" ifadelerini kullandı.
Aftan yararlanamayacak suçlar ve istisnalar
Düzenlemenin kapsamı dışında tutulan durumlara dikkat çeken Prof. Dr. Özvar, terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanların affa başvuramayacağını bildirdi. Özvar ayrıca, hukuki olmayan yollar veya sahte evrak kullanımı sebebiyle üniversiteyle ilişiği kesilenlerin de af kapsamı dışında kalacağını kaydetti.
Buna karşın, bir programa yerleştiği halde kayıt yaptıramayanlar ile ön lisanstan doktoraya kadar herhangi bir kademede kaydı silinenlerin —hazırlık sınıfı dahil— kanundan yararlanabileceğini aktaran Özvar, "Bu, bugüne kadar çıkartılmış en geniş kapsamlı af yasalarından bir tanesidir" değerlendirmesinde bulundu.
Azami süreler nasıl hesaplanacak?
Aftan faydalanarak üniversiteye geri dönecek öğrencilerin intibak ve azami öğrenim sürelerine dair bilgi veren YÖK Başkanı Özvar, süreci şu sözlerle anlattı:
"Lisans mezunu olmak isteyen, 4 yıllık bir programda okuyan bir öğrencimiz bölümünü 7 senede bitirmek zorundadır, normal şartlar altında. Biz o 7 yıllık süreyi azami süre olarak adlandırıyoruz. İlişiği kesilmiş bir öğrenci, diyelim ki 4 yıllık lisans bölümüne kayıt yaptırmak istiyor, 3'üncü sınıfa intibak ettirildi. 3'üncü sınıfa kayıt olduğu için 2 senelik süre azami süreden sayılıyor. O zaman geriye kalan 5 sene içerisinde bu öğrenci lisans bölümünü bitirmek zorundadır. Dolayısıyla intibak edildiği sömestr veya yıl hesaba katılmak suretiyle azami süre hesap edilmektedir. 4'üncü sınıfa geçtiğinde 3 yıl bitirdiği kabul ediliyor. Geriye 4 yıl kalmış oluyor, o zaman azami süre önünde 4 yıl olacaktır. Dolayısıyla kayıt olduğu sömestr veya sınıf neyse, programın kaçıncı yılıysa o hesaba katılarak azami süre hesap edilmektedir."
Tıp ve diş hekimliği gibi uygulamalı alanlardaki intörn öğrencilere özel bir muafiyet tanındığını belirten Özvar, "Eğer bu öğrenciler intörnlük aşamasına ulaşmışsa, yani kendilerinden beklenen teorik derslerin tamamını başarmış ama tam intörnlüğe geldiğinde azami süre sebebiyle ilişiği kesilmişse, bu öğrencilerde azami süre uygulanmayacaktır. Mezun olana kadar intörnlüğü bitirmesi kendilerinden beklenecektir. Bunun diğer mesleki uygulama ihtiva eden programlar için de geçerli olduğunu ifade edeyim" dedi.
Kapatılan programlar ve yatay geçiş imkanı
Öğrencinin ilişiğinin kesildiği bölümün kapatılmış veya öğrenci alımını durdurmuş olması durumunda mağduriyet yaşanmayacağını belirten Özvar, şu bilgileri verdi:
"Üniversitelerimiz, müracaat eden kişinin programı kapatılmışsa veya herhangi bir sebeple öğrenci almıyorsa, eşdeğer bir programa kayıt yapması için gerekli işlemleri tesis edecekler. Fakat eşdeğer programa kayıt yaparken başarı sıralaması ve taban puanları da fevkalade önemli. Dolayısıyla o programın taban puanlarını dikkate almak suretiyle ona paralel bir eşdeğer programa öğrencimiz veya ilgili gencimizin kaydının yapılması gerekecektir. Eğer bu da olmazsa, diyelim ki bir eşdeğer program bulunamadı, bu durumda üniversite YÖK ile temas edip bu konuda istişare yapmak suretiyle, gençlerimizin hiçbir şekilde mağdur edilmeden, herhangi bir programda eğitim öğretimine devam etmesinin imkanı hayata geçirilecektir."
Yatay geçiş hakkının da af kapsamında geçerli olduğunu bildiren Özvar, "Hatta kendi fakültenizin içinde değil, kayıtlı olduğunuz üniversitenin dışında başka bir üniversitenin eşdeğer programına da yatay geçiş başvurusu yapabileceksiniz. Ama önce nereden öğrenciliğiniz kesilmişse orada öğrenci kaydınız yapılacak, o yoksa eşdeğer bir programa yapılacak. Diyelim ki iktisat veya uluslararası ilişkiler bölümündeydiniz. O puan türünde, ona eşdeğer üniversiteler programları zaten ilan edecekler. İktisat, işletme, çalışma ekonomisi veya diğer bir programa 'kayıt yaptırabilirsiniz' denecek ve intibakınız sağlanacaktır. Hangi sınıfa denk geliyorsanız, oradan itibaren eğitim öğretime kaldığınız yerden devam edebileceksiniz. Dolayısıyla yatay geçiş de önce kendi programına kayıt yaptırmak şartıyla mümkün olabilecektir" açıklamasını yaptı.
Başvurular için son gün 9 aralık
Üniversitelerin intibak ve kayıt süreçlerine başladığını ve son başvuru tarihinin 9 Aralık olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Erol Özvar, sözlerini şöyle tamamladı:
"Af yasasının getirdiği şey aslında yükseköğretime erişimin artmasına vesile oldu. Öğrencilikte başarılı olamayan veya öğrenciliğe devam edemeyen, öğrenciliği son bulmuş gençler için fırsat ortaya çıkartılmış oldu. Türk yükseköğretim sisteminin kapasitesinin ve erişilebilirliğinin geldiği noktayı göstermesi açısından da çok kıymetli olduğunu düşünüyorum. Tabii ister istemez üniversitelerimizin öğrenci sayılarında artış olacaktır, ama biz gençlerimizi kazanmak istiyoruz. Bütün üniversitelerimiz de gençlerimizin daha iyi bir gelecek için bu fırsattan istifade etmelerine her türlü desteği verecektir. Bu af yasasıyla bizim umut ettiğimiz şeylerden biri, gençlerimiz için yeni bir kariyer fırsatının doğmuş olmasıdır. Üniversitelerimizin ilgili programları ve bölümlerine yeniden kayıt yaptırmak suretiyle, sahip oldukları mesleklerin yanında kendilerine yeni bir meslek veya yeni bir kariyer çizgisi inşa edebileceklerdir. Af, Türkiye'de gençlere yeni kariyer imkanı sunan bir düzenlemedir."
